Sluipwespen tegen motten

De natuur als slimme plaagbestrijder!

Of er zich nu motten in de kledingkast of de voorraadkast in huis hebben genesteld: de kleine plaagdieren zijn in elk geval erg vervelend. Wie op natuurlijke wijze tegen de plaagdieren wil optreden, vindt in de sluipwespen een praktische en eenvoudige hulp. Hieronder kijken we naar wat deze kleine dieren kunnen, hoe ze het beste kunnen worden ingezet en waar eventueel rekening mee moet worden gehouden.

Wat zijn sluipwespen?

De correcte benaming voor de sluipwespen is Ichneumonidae of ook wel Trichogramma en dit duidt op de meest soortenrijke familie van de zogenaamde vliesvleugeligen. De sluipwespen kunnen wel vliegen, bewegen zich bij het zoeken naar motteneieren echter vooral kruipend voort. In totaal zijn er veruit meer dan 50.000 verschillende soorten sluipwespen, waarvan een groot deel voor commerciële doeleinden in de plaagbestrijding wordt gekweekt. De insecten zijn de natuurlijke vijand van talrijke plaagdieren en worden daarom bijvoorbeeld niet alleen in het huishouden, maar ook in grote teeltgebieden of de eigen tuin ingezet. De sluipwesp zelf is daarbij een minuscuul diertje, met een grootte van slechts ongeveer 0,4 millimeter. Voor de mens zijn de insecten volkomen onschadelijk.

Hoe herken je een mottenplaag?

Voordat voedselmotten of kleidermotten met sluipwespen kunnen worden bestreden, moet men natuurlijk eerst vaststellen of er daadwerkelijk sprake is van een mottenplaag. Dat gaat gelukkig vrij eenvoudig, want de parasieten laten in hun „leefgebied” enkele duidelijke sporen achter. Een plaag door kleidermotten herken je bijvoorbeeld aan beschadigde kledingstukken, die onregelmatige kleine gaatjes vertonen of mogelijk nog de zogenaamde coconspinsels op zich dragen. Kledingstukken zijn voor de motten vooral interessant omdat deze zich voedt met het eiwit keratine – en dit komt voornamelijk voor in dierlijke haren.

De voedselmot nestelt zich op haar beurt bij voorkeur in de voorraadkast en laat hier haar sporen na in verschillende droge levensmiddelen. Op het menu van de kleine larven staan pasta, cacao, havermout, rijst of graanmeel. De motten voeden zich echter niet alleen met deze levensmiddelen, maar verontreinigen deze door hun coconspinsels, mijten of uitwerpselen. Men kan zo'n plaag herkennen aan doorboorde verpakkingen of kleine klontjes in de levensmiddelen.

Hoe werken sluipwespen?

Het is uiterst interessant om de exacte werkwijze van de sluipwespen te bekijken. De vrouwelijke sluipwespen leggen hun eieren namelijk direct in de eieren van de motten. Vervolgens komt de larve van de wesp uit en begint daarmee het ei van de mot van binnenuit op te eten. Hierdoor krijgt de larve de nodige energie en voeding om zich volledig tot een sluipwesp te ontwikkelen. Deze verlaat vervolgens haar huls en gaat samen met de andere sluipwespen aan de slag om de plaagdieren uit huis te verdrijven. Het voordeel van de sluipwespen ligt in dit geval dus voor de hand: de wespen grijpen al in het vroege stadium van de mottenontwikkeling in en zorgen ervoor dat de eieren van de motten helemaal niet beginnen te larven. Bovendien is het zeker interessant wat er met de sluipwespen gebeurt zodra er geen cacaomot, kleidermot of meelmot meer te bestrijden valt.

Sluipwespen trekken weg

Zodra alle motten zijn verdwenen, verliezen deze kleine helpers hun bestaansrecht en vinden ze geen voedsel meer. Hoewel sommige dieren misschien nog via het raam naar buiten weten te ontsnappen, zal het merendeel van de plaagbestrijders simpelweg tot kleine stofresten vergaan, die met het blote oog niet waarneembaar zijn. Deze kunnen vervolgens gemakkelijk worden opgezogen of weggeveegd. U hoeft zich dus geen zorgen te maken dat er in plaats van de motten nu talloze sluipwespen in de kleding- of voorraadkast „intrekken” en daar blijven zitten.

Sluipwespen tegen motten correct inzetten: zo werkt het!

Sluipwespen worden altijd als larven geleverd en bevinden zich daarbij op zogenaamde kaartjes. Maar waar legt u de kaartjes neer? In principe is dat heel eenvoudig, want deze kaartjes worden in de buurt van de nesten of de leefomgeving van de motten geplaatst. Mochten deze bijvoorbeeld de voorraadkast hebben aangetast, dan volstaat het om een kaartje in de kast te leggen. Belangrijk om hierbij op te merken is dat bovendien de levensmiddelen die nog niet zijn aangetast uit de kast moeten worden gehaald. Zo ontneemt u de motten alvast hun voedselbron, terwijl u deze levensmiddelen door ze simpelweg in te vriezen nog kunt redden. Motten houden namelijk helemaal niet van kou. Zodra u het kaartje heeft neergelegd, rest er niets anders dan afwachten. De sluipwespen, of liever gezegd hun larven, gaan direct aan het werk en beginnen met het vernietigen van de motteneitjes in de kast.

Hoe lang hebben de sluipwespen tegen motten nodig?

De sluipwespen moeten doorgaans gedurende meerdere weken worden ingezet, omdat de motten in deze periode eieren blijven leggen waaruit larven ontstaan. Bij een bestelling ontvangt u daarom altijd meerdere kaartjes met bepaalde tussenpozen. Zodra de volgende lading is aangekomen, vervangt u simpelweg de kaartjes en gaan de nieuwe „mottenjagers” fris aan de slag. Wilt u dit controleren, dan kunt u een zogenaamde feromoonval inzetten. Dit zijn kleine kleefstrips die met feromonen zijn behandeld. De mannelijke motten zullen hun nesten verlaten en zich op deze teststrip verzamelen als de plaag nog steeds aanhoudt. Ziet u geen of slechts enkele motten op de kleefstrip, dan hebben de sluipwespen al goed werk geleverd.

Hoe past u sluipwespen tegen motten precies toe?

• Kaartjes met larven van de sluipwesp in de aangetaste ruimte (bijv. kledingkast of voorraadkast) plaatsen.
• Nog niet aangetaste levensmiddelen of kleding moeten worden verwijderd - hierdoor wordt de motten hun voedsel ontnomen.
• De larven van de sluipwesp gaan na het plaatsen aan het werk en eten de eitjes van de motten op.
• Na ongeveer 2-3 weken worden nieuwe kaartjes met sluipwesplarven geplaatst, die op jacht gaan naar de parasieten.
• Zijn alle motteneitjes opgegeten, dan verliezen de sluipwespen hun bestaansrecht en vergaan ze tot kleine stofdeeltjes, die gemakkelijk kunnen worden opgezogen of weggeveegd.

Hier moet u op letten bij de levering van de sluipwespen

Het eerste belangrijke punt bij het bestellen van sluipwespen is het feit dat de kaartjes gedurende een langere periode moeten worden toegepast. Hoe lang dit precies duurt, hangt af van verschillende factoren, zoals de omvang van de plaag. U moet er dus rekening mee houden dat één „ronde” niet voldoende is en dat u mogelijk meerdere keren kaartjes in huis moet plaatsen. Bovendien moet u er idealiter op letten dat u de sluipwespen zo snel mogelijk plaatst. Bij een bestelling via internet moet u op de dag van levering dus ook thuis zijn, want anders sterven de larven mogelijk voordat ze überhaupt de eerste mot hebben kunnen vangen. Overigens: De eitjes op de kaartjes bevinden zich altijd in verschillende rijpingsstadia. Zo wordt gegarandeerd dat er doorlopend larven uitkomen en de mottenplaag permanent kan worden bestreden. Juist daarom is het ook belangrijk om in de eerste periode van de toepassing niet direct te stofzuigen. Anders zuigt u waarschijnlijk talloze sluipwesplarven weg die niet meer kunnen helpen in de strijd tegen de motten.

Hoe lang worden de sluipwespen ingezet?

De exacte toepassingsduur is uiteraard afhankelijk van hoe ernstig levensmiddelen of textiel zijn aangetast. In principe kan er dus geen algemene uitspraak worden gedaan, al zijn er wel een paar vuistregels bekend. Voor de kledingmot geldt in de regel dat de toepassing gedurende 15 weken wordt uitgevoerd. In totaal zijn er dus vijf leveringen als er elke drie weken een nieuw kaartje moet worden geplaatst. Bij de voedselmot is de vuistregel iets korter en wordt een toepassing van ongeveer negen tot twaalf weken gehanteerd. Hierdoor zou men dus ongeveer drie tot vier leveringen ontvangen als er elke drie weken nieuwe kaartjes worden geplaatst.

Nazorg en preventie

Om een nieuwe besmetting met motten te voorkomen, moet men regelmatig een anti-mottenspray gebruiken. In het beste geval is deze op biologische basis, zodat noch de luchtwegen, noch de kleding er schade van kan ondervinden. De Silberkraft anti-mottenspray bestaat uit door de natuur geïnspireerd geraniol en wordt op het betreffende gebied oppervlakte-dekkend gespoten. Geraniol maakt de ingespoten kleding onverteerbaar voor motten, waardoor ze op lange termijn worden verdreven. Ook in de voorraadkast kan de spray zonder zorgen worden gebruikt.