Wespen – correcte omgang is cruciaal!

Nuttig voor het ecosysteem en minder agressief dan gedacht – wespen!

Tijdens een picknick in het park, bij het eten van een ijsje in je favoriete café of tijdens een gezellige barbecue in de tuin: als het ruikt naar zoete drankjes, heerlijk eten of zelfs zoetige parfums, zijn wespen nooit ver weg. Veel mensen raken dan direct in paniek en beginnen wild met hun armen te zwaaien. Maar reacties als deze bereiken juist het tegenovergestelde: ze maken de dieren onnodig agressief! Een vreedzaam samenzijn zou nochtans zo eenvoudig zijn als wij mensen deze nuttige beestjes gewoon wat beter zouden leren kennen.

Wespe in einer Himbeere

Wat zijn wespen?

Echte wespen (Vespinae) zijn er wereldwijd in 61 verschillende soorten. Strikt genomen behoren de dieren echter slechts tot een onderfamilie van de insecten. Ze stammen namelijk af van de familie van de plooivleugelwespen (Vespidae) en maken samen met de veldwespen (Polistinae) deel uit van een trotse familiegemeenschap van ongeveer vierduizend verschillende soorten. Ook hoornaars zijn namelijk wespen.

In Duitsland zorgen echter, vanwege hun opdringerige gedrag, uitsluitend twee soorten voor overlast: de Duitse wesp en de gewone wesp. Tot ongenoegen van de mens zijn dit ook de twee exemplaren die in de grootste populaties voorkomen.

Producttip: wespenspray

Afweermiddel voor plekken waar wespen niet mogen komen
Voor kelder, balkon, garage en tuinhuisje
Werkzame stof: geraniol (3 g/100 ml)

Direct naar het product

Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.

Deze wespsoorten kom je in Midden-Europa het vaakst tegen!

Als leek is het nog niet zo eenvoudig om wespen van elkaar te onderscheiden. Meestal is een tweede blik en wat algemene kennis over de grootte, kleur en anatomie van de verschillende exemplaren nodig om ze eenduidig te identificeren.

De Duitse wesp

Deze soort is naast de gewone wesp en de hoornaar het meest voorkomende exemplaar in Midden-Europa. Hij is te herkennen aan drie zwarte stippen op het kopschild. De grootte hangt af van het geslacht en de rol in het wespennest. Zo worden de werksters tussen de elf en zestien millimeter en de mannelijke darren circa zeventien millimeter groot. Het grootste lid van een volk is de wespenkoningin: zij bereikt een statige grootte van eenentwintig millimeter.
Voor de nestbouw geven Duitse wespen de voorkeur aan mollen- en muizenholen. Trekken de dieren naar menselijke nederzettingen, dan gebruiken ze ook donkere, beschutte plekken zoals rolluikkasten of zolders als nestplaats.

De gewone wesp

De gewone wesp is het duidelijkst te onderscheiden van andere soorten door haar opvallende, zwarte lengtestreep in het midden van het kopschild. Ook haar omvang hangt af van de rangorde. De gewone wesp is echter iets kleiner dan de Duitse wesp. De werksters van deze soort bereiken een grootte van veertien millimeter en de mannetjes worden ongeveer zeventien millimeter lang. Ook in dit wespennest overtreft de koningin met een statige lengte van twintig millimeter haar onderdanen.

Voor de bouw van hun nesten gebruiken ze eveneens verlaten aardholen, steenhopen en door mensen ontworpen rotstuinen. Maar de dieren kiezen niet alleen plekken dicht bij de grond voor hun nest. Ook deze wespsoort gebruikt donkere, tegen weer en wind beschutte plekken zoals bijvoorbeeld rolluikkasten, tuinhuisjes en isolatieruimtes op zolders.
Goed om te weten: wespen die onder de grond nestelen, worden grondwespen genoemd.

De hoornaar

Hoornaars worden vooral herkend aan hun imposante verschijning: met een lichaamslengte van vijfendertig millimeter (de hoornaarkoningin) behoren ze tot de grootste wespensoort in Duitsland. De darren en werksters zijn met een lengte van ongeveer vijfentwintig millimeter ook niet te missen. Ook door de grote hoeveelheid rood in hun kleurpatroon onderscheiden hoornaars zich van de geel-zwart gestreepte wespensoorten. Bovendien ontbreken de opvallende zwarte tekens op het kopschild, zoals die bij de kleinere exemplaren te vinden zijn, volledig bij deze grote wespen.

Als nestplaats geven de dieren de voorkeur aan boomholtes, rolluikkasten, schuurtjes, schuren en zolders.

Voortplanting en levenswijze – wespen hebben eiwitten nodig!

De gewone onderdanen van de wespenkoningin overleven slechts één zomer. Alleen de bevruchte jonge koningin overwintert en gaat in het voorjaar op zoek naar een geschikte nestgelegenheid om, zonder tijd te verspillen, direct te beginnen met de bouw van het broednest en de daaropvolgende stichting van de kolonie. Zodra de eerste larven zijn uitgekomen, die zonder uitzondering uit onvruchtbare werksters bestaan, wordt de nestbouw continu voortgezet.

Nadat de eerste werksters zijn uitgevlogen en hun taken kunnen uitvoeren, wijdt de koningin zich uitsluitend aan de eiproductie. In deze periode, meestal van begin voorjaar tot eind mei, voeren de dieren hun broed uitsluitend met eiwitten. En daar is een reden voor! Want alles wat de kleine, hongerige larven nu nodig hebben voor hun ontwikkeling, is eiwitrijk voedsel. Daarom gaan de werksters op jacht en vangen ze bijna uitsluitend insecten. Maar helaas vangen ze niet alleen kleine plaagdieren, maar hebben ze het in deze tijd van het jaar ook voorzien op de eiwitrijke voedingsmiddelen van de mens. Was dit niet het geval, dan zouden mensen en wespen hoogstwaarschijnlijk de beste vrienden zijn. Want nauwelijks een dier verorbert zoveel schadelijke insecten als de wesp.

Zomertijd = wespentijd - maar waarom is dat zo?

Wanneer de zomer aanbreekt en de kleine larven zijn uitgegroeid tot volwassen wespen, vormen de dieren de grootste overlast voor de mens. De koningin is dan dood en de wespenkolonie valt uiteen. Nu is het moment aangebroken waarop ook de werksters, die zich voorheen voedden met de zoete afscheidingen van de larven, in hun eigen onderhoud moeten voorzien. De wespen zijn nu echter niet meer uit op insecten en zoute voedingsmiddelen. In deze tijd van het jaar hebben ze nog maar één ding nodig en dat is suiker. Voor de mens betekent dit dat ongestoord samenzijn bij koffie en gebak, het drinken van zoete drankjes of het genieten van een lekker ijsje bijna onmogelijk is.

In oktober sterft de gehele wespenkolonie. Alleen de bevruchte jonge koninginnen zoeken een plek om te overwinteren. Daar blijven ze tot ze in het voorjaar opnieuw op zoek gaan naar een nestplaats.

Zijn wespen echt zo gevaarlijk als lange tijd werd beweerd?

De meeste wespen die in Duitsland leven, zijn vredige beestjes. Ze zoeken niet per se de nabijheid van de mens op en zijn bovendien belangrijk voor het ecosysteem. Want niet alleen verorberen de dieren meer plaagdieren dan welk ander insect dan ook, ze ruimen ook kadavers op en bestuiven en passant diverse planten, waardoor ze bijdragen aan het behoud ervan.
Mocht het toch een keer tot een steek komen, dan is de mens daar meestal zelf schuldig aan. Wespen gebruiken hun angel namelijk alleen wanneer ze zich bedreigd voelen. Ook het gif van de dieren is voor een gezond persoon niet gevaarlijk. Optredende roodheid en zwellingen zijn meestal binnen vierentwintig uur weer verdwenen.

Wespensteken - voor sommigen levensbedreigend!

Allergische personen daarentegen moeten de steek van een wesp niet licht opvatten en bij het eerste teken van een allergische reactie direct een arts raadplegen. Hetzelfde geldt voor personen die door een wesp in de buurt van de slijmvliezen of in het gezicht zijn gestoken. Vanwege het feit dat wespen seizoensgebonden worden aangetrokken door menselijke voedingsmiddelen, zoals motten door het licht, kunnen situaties als deze sneller optreden dan gedacht. Om een wespensteek te voorkomen, zijn enkele gedragsregels noodzakelijk:

Ook al is het moeilijk: hectische bewegingen moeten in de aanwezigheid van wespen worden vermeden! Ze maken de dieren alleen maar onnodig agressief.
Als een wesp op een persoon is geland, moet deze niet door slaan worden verdreven. Een veel veiligere optie is om de dieren van zich af te schudden.
Loop nooit op blote voeten over grasvelden of een ondergrond die slecht te overzien is.
Het is raadzaam om een wespennest alleen te benaderen met de juiste beschermende kleding. Anders moet een veiligheidsafstand van ongeveer vier meter worden aangehouden.

Waar houden wespen absoluut niet van?

Ook al zijn ze weer eens opdringerig: wespen mogen nooit worden verdreven door erop te blazen! Want de koolstofdioxide in de menselijke adem brengt de dieren in een soort alarmfase en maakt ze simpelweg paniekerig.

Een ander menselijk gedrag waar de dieren simpelweg woest van worden, is wanneer iemand te dicht bij hun nest komt. In situaties als deze kan het zomaar tot een regelrechte aanval door de wespen komen. Maar geen paniek: als wij mensen ons aan een paar belangrijke regels houden, laten ze ons met rust. Want wespen steken alleen als ze zich bedreigd of in het nauw gedreven voelen!

Producttip: Wespenspray

Repellent voor plekken waar wespen niet mogen komen
Voor kelder, balkon, garage en schuur
Werkzame stof: Geraniol (3 g/100 ml)

Direct naar het product

Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.

Wespen op afstand houden – deze maatregelen en huismiddeltjes werken!

Natuurlijk wil niemand afzien van een barbecuefeestje met vrienden of een gezellig kopje koffie met de familie bij een stuk lekkere vruchtentaart. Zoals het elke zomer lijkt, willen de wespen dit ook niet en zijn ze daarom steeds weer als ongenode gasten van de partij. Er zijn echter een paar tips en trucs die, indien consequent toegepast, helpen om de lastige dieren op afstand te houden.

Zoete drankjes en potten jam altijd afdekken. Uit flessen en blikjes moet met behulp van een rietje worden gedronken. Het inslikken van de dieren wordt zo voorkomen. Want als het tot een steek komt, wat hoogstwaarschijnlijk het geval zou zijn, bestaat er vanwege optredende zwellingen in de keelholte verstikkingsgevaar!
Ook alle gerechten moeten buiten altijd afgedekt op tafel komen te staan. Daarbij maakt het helemaal niet uit of het om zoete of hartige etenswaren gaat: wespen zijn dol op beide!
Niet alleen kleverige kinderhandjes en mondjes moeten na het eten worden schoongemaakt. Het is ook zinvol om de tafel van alle etensresten te ontdoen.
Compost- en afvalbakken moeten altijd goed afgesloten worden. Ook het regelmatig verzamelen van rijp gevallen fruit houdt de insecten op afstand. Wespen worden zo niet onnodig aangetrokken door de constant uitstromende geur.
Afleidingsmanoeuvres werken altijd. Plaats hiervoor een schaaltje met overrijp fruit een stukje verderop in de tuin. De wespen worden door de zoete geur aangetrokken en laten ons mensen grotendeels met rust.
Een andere methode om wespen veilig kwijt te raken, is de truc met de spuitfles. Vul hiervoor een schone fles met leidingwater. Besproei de dieren indien nodig met een lichte waternevel. De wespen zullen denken dat het gaat regenen en zullen terugvliegen naar hun nest. Maar wees niet bang: de dieren overkomt niets, zolang de fles slechts een fijne nevel uitstoot.
Vermijd zoete parfums, lichaams- en zonnebrandcrèmes. Ook zweetgeur trekt wespen aan. Even douchen na het sporten zorgt er bijvoorbeeld voor dat de dieren op afstand blijven.
Horren voor deuren en ramen ontzeggen wespen en andere insecten de toegang tot het huis.
Sterke geuren trekken wespen niet alleen aan. Etherische oliën zoals citronella, kruidnagel, pepermunt evenals tea tree- en lavendelolie houden de insecten eveneens op afstand. Ook doorgesneden citroenen, bestoken met kruidnagels, verdrijven de dieren op natuurlijke wijze.
Wespensprays die vrij zijn van schadelijke chemicaliën en de dieren geen schade toebrengen, mogen worden ingezet voor het verdrijven van wespen, bijen en hoornaars. De Silberkraft wespenspray werkt als repellent en verdrijft de insecten op lange termijn door de geur van Geraniol. Het kan in de tuin, maar ook in huis worden gebruikt en is eenvoudig in het gebruik. Voor een optimaal effect moeten alle toegangspunten en hoeken worden behandeld. De spray kan ook als preventieve maatregel worden gebruikt en voorkomt zo dat de dieren zich vestigen.

Wespennest correct verwijderen – alleen de vakman mag dit doen!

Als wespen zich te dicht bij huis hebben gevestigd, mag het nest niet zomaar vernietigd of op eigen houtje verplaatst worden. Ten eerste is dit verboden en ten tweede veel te gevaarlijk voor leken. Om een wespennest te verwijderen, moet er altijd professioneel vakpersoneel worden ingeschakeld! Betrouwbare ongediertebestrijders, imkers of in sommige gevallen zelfs de plaatselijke brandweer zijn dan de juiste aanspreekpunten. Want de professionals weten wat ze moeten doen en beschikken over de hiervoor noodzakelijke beschermende uitrusting. De volgende maatregelen zijn afhankelijk van de locatie van het wespennest mogelijk.

Verplaatsen

Als een nest vrij hangt, kan het in de regel samen met het wespenvolk door een imker naar een rustig bosperceel worden verplaatst. Hiervoor worden alle wespen met behulp van een speciaal zuigapparaat opgezogen en wordt de wespenwoning vervolgens voorzichtig verwijderd. Deze maatregel is de diervriendelijkste oplossing, omdat de dieren geen schade oplopen en mogelijke gevaarlijke situaties voor de mens worden weggenomen.

Gebruik van chemicaliën

Als wespen ervoor hebben gekozen om in moeilijk bereikbare nissen of in holle ruimtes te nestelen, zoals in de rolluikkast of in de dakbetimmering, is het verplaatsen van de dieren meestal niet mogelijk. Ongediertebestrijders hebben dan geen andere keuze dan het wespennest met behulp van chemicaliën te ruimen. Bij streng beschermde soorten zoals de hoornaar is dit echter niet mogelijk zonder toestemming van de plaatselijke natuurbeschermingsinstantie! Bij de Duitse wesp en de gewone wesp volstaat daarentegen een gegronde reden: sterke beperkingen in het dagelijks leven of aantoonbare allergieën van de bewoners zijn in de regel voldoende.

Wespen – Natuurbeschermingswet § 39 lid 1 beschermt de dieren!

Wespen vallen in Duitsland onder natuurbescherming. Het is de mens dus ten strengste verboden om de dieren opzettelijk schade toe te brengen. Het moedwillig verstoren, vangen of doden van wespen is daarom verboden! Sommige soorten, waaronder de hoornaar, de dolichovespula media en de dolichovespula saxonica, staan volgens § 44 lid 1 van de federale natuurbeschermingswet (BNatSchG) zelfs onder bijzondere bescherming. Overtredingen kunnen, afhankelijk van de ernst van de situatie, dienovereenkomstig worden bestraft met boetes tot 50.000 euro.