Weg met fruitvliegjes – huismiddeltjes die werken

Kleine vliegjes, grote plaag

Iedereen kent deze situatie: in de fruitschaal liggen een paar overrijpe vruchten en sneller dan gedacht krioelt het er van een groot aantal van deze vervelende plaaggeesten. Fruitvliegjes (Drosophila melanogaster) ruiken het direct als er iets aan het rotten is en verschijnen als uit het niets. Omdat ze zich in recordtempo voortplanten, kunnen fruitvliegjes vooral in de warme maanden van het jaar een ware plaag worden. Geen paniek echter, want er zijn huismiddeltjes die werken en die de hardnekkige kleine fruitvliegjes bestrijden.

Welke herkenningspunten zijn er en waar komt de fruitvlieg oorspronkelijk vandaan?

Fruitvliegjes staan ook bekend onder de namen azijnvliegjes . Ze zijn tussen de twee en vier millimeter groot en hebben een bruingeel pantser en opvallende rode facetogen. Ze zijn echter zo minuscuul dat je bijna een vergrootglas nodig hebt om deze kenmerken te herkennen. Op zoek naar voedsel hebben azijnvliegjes zich aangepast aan menselijke leefomgevingen en omstandigheden. Om die reden zijn ze buiten menselijke nederzettingen eerder zeldzaam.

Samen met ongeveer 3.000 andere soorten wereldwijd behoort de fruitvlieg tot de familie van de fruitvliegen (Drosophiidae) en was vroeger uitsluitend in tropische landen inheems. Vijftig vertegenwoordigers, onderverdeeld in cultuurvolgers en wilde soorten, maken ons inmiddels in Duitsland het leven zuur. Eén daarvan is de suzukii-fruitvlieg. Dit is een nauwe verwant van de fruitvlieg en werd enkele jaren geleden uit Oost-Azië geïmporteerd. Inmiddels is deze in onze breedtegraden ingeburgerd en zorgt sindsdien regelmatig voor grote economische schade bij wijnbouwers en fruittelers.

Gistend fruit en groente, maar ook verschillende dranken zoals wijn en vruchtensappen, trekken ze aan als motten op het licht. Aan haar voorkeur voor overrijpe en rotte vruchten heeft het insect ook zijn naam te danken.

Hoe leeft en gedijt de fruitvlieg?

Bijna bij elke boodschappenronde in de supermarkt worden de eitjes van de fruitvlieg ongemerkt met besmette levensmiddelen de woning binnengebracht. Eenmaal daar kunnen ze zich in alle rust ontwikkelen. Zodra de jonge azijnvliegjes zijn uitgekomen, gaan ze op zoek naar voedsel. Rijp fruit en gistende stoffen of vloeistoffen komen de plaaggeesten dan zeer goed van pas. Ook rondslingerend GFT-afval dient als voedselbron. Ook voor het leggen van eitjes worden overrijpe vruchten en rotte groenten uit de GFT-bak gebruikt. Maar niet alleen levensmiddelen over de houdbaarheidsdatum worden door fruitvliegjes aangetast. Ketchup, jam of azijn behoren ook tot de lievelingskost van de insecten.

Door de voortdurende cyclus van voedselopname en het gebruik als afzetplaats voor eitjes, vindt er een wederzijdse besmetting van substraten door de fruitvlieg plaats. Hierdoor kan het komen tot een overdracht van gisten en azijnbacteriën. Naast het leggen van eitjes en het vreten door larven, leidt dit bovendien tot het volledig bederven van de levensmiddelen. Overrijpe en beschadigde vruchten zijn bijzonder kwetsbaar.

Hoe planten fruitvliegjes zich voort?

Voorafgaand aan de eigenlijke paring van de azijnvliegjes vindt er een verleidend voorspel plaats, de zogenaamde balts. Dit ritueel is onderverdeeld in verschillende fasen.

Eerste fase

Als eerste betast het mannetje het vrouwtje met de voorpoten. Vooral maagdelijke vrouwtjes scheiden een seksueel feromoon af dat over korte afstanden voor het mannetje waarneembaar is. Hier wordt het interessant: als het mannetje bij het betasten vaststelt dat het vrouwtje tot een andere soort behoort, trekt hij zich terug. Er vindt dan geen paring plaats.

Tweede fase

In de tweede fase openen beide geslachten langzaam hun vleugels om ze vervolgens weer te sluiten.

Derde fase

Het mannetje begint te trillen met de vleugel die naar het vrouwtje wijst. Tegelijkertijd cirkelt hij om het vrouwtje heen en probeert hij met zijn roltong de geslachtsorganen van het vrouwtje aan te raken. Vervolgens probeert hij een paringspoging. Hierbij klimt het mannelijke fruitvliegje op het achterlijf van het vrouwtje. Is het vrouwelijke fruitvliegje niet geïnteresseerd in de paring, dan vliegt ze weg. Blijft ze echter op haar plek zitten, dan wordt het ritueel zo vaak herhaald totdat het tot een paring komt.

Was de paring succesvol, dan leggen de vrouwtjes één dag na de bevruchting hun eieren af. Over het algemeen zijn dit per fruitvlieg tussen de 300 tot 400 eieren. Voor haar legsel zoekt de vrouwelijke azijnvlieg een geschikte plek. De voorkeur gaat uit naar zeer rijp plantaardig materiaal, dat de jongen na het uitkomen als voedsel dient.
Al circa 22 uur na de eiafzetting komen de kleine vliegenlarven uit. Tot de volledig ontwikkelde fruitvlieg verstrijkt dan ongeveer anderhalve week. Zijn de klimatologische omstandigheden gunstig, dan verkort deze fase zich met ongeveer twee dagen en zijn de azijnvliegen al na tien dagen volledig ontwikkeld.

Bij dit razendsnelle tempo van voortplanting is het optreden van grote populaties dus niet verwonderlijk. Vooral in grootkeukens, fruitopslagplaatsen, maar ook in slecht geklimatiseerde supermarkten en overal waar een ruim aanbod aan voedsel is, kunnen de beestjes een plaag worden. Warme plekken hebben de voorkeur van fruitvliegjes.

Hoe oud worden fruitvliegjes?

Volwassen vrouwelijke fruitvliegjes leven tussen de twee tot acht weken. Mannetjes daarentegen overleven slechts ongeveer tien dagen. Dit is afhankelijk van de levensomstandigheden van de piepkleine vliegjes.

Waarom zijn er in de herfst zoveel fruitvliegjes en hoe komen de dieren de woning binnen?

Warme, zwoele herfstdagen zijn perfect voor fruitvliegjes. De weilanden liggen op veel plekken bezaaid met valfruit, dat meestal al een gistende geur verspreidt. Ook de klimatologische omstandigheden zijn ronduit perfect voor de kleine plaaggeesten. Juist dan kunnen ze zich in ijltempo vermenigvuldigen en kan er een regelrechte azijnvliegenplaag ontstaan. Uiterlijk nu is snel handelen geboden om de situatie de baas te worden.

Want ook in de winter zijn fruitvliegjes actief. Hoewel ze dan niet meer in de natuur worden aangetroffen, trekken de dieren nu vaker naar menselijke woningen. Meegebracht met groente en fruit uit de supermarkt, bieden verwarmde ruimtes het perfecte leefklimaat zodat ze zich in alle rust kunnen blijven voortplanten. Zo zijn de vliegjes geen seizoensgebonden plaag, maar het hele jaar door actief.

Echter, niet alleen via reeds besmet fruit uit de supermarkt komen de beestjes in huis. Ook via openstaande deuren en ramen komen ze in de woonruimtes terecht. Fruitvliegjes ruiken duizendmaal beter dan de mens. Zo nemen ze al van verre geopende sapflessen of rijp fruit waar. Het is voor hen dan ook totaal geen probleem om nieuwe broedplaatsen te verkennen en zich vervolgens in groten getale in de woning te vestigen.

Is een plaag door fruitvliegjes schadelijk?

Fruitvliegjes brengen geen ziektes over. Ze steken niet en zijn ook niet giftig. Zelfs als een fruitvliegje per ongeluk wordt ingeslikt of de larven van de dieren via besmet fruit onwetend worden geconsumeerd, is dit voor mens en dier ongevaarlijk. Toch zijn ze onaangenaam en wil niemand de kleine stoorzenders echt in huis hebben. Want als azijnvliegjes zich eenmaal hebben genesteld, kunnen ze gist- en rottingsbacteriën overbrengen, waardoor levensmiddelen sneller dan gedacht bederven.

Preventieve maatregelen – Zodat fruitvliegjes geen plaag worden!

Voedselbronnen ontnemen

Wordt het levende wezen de voedselbron ontnomen, dan trekken ze verder. Dit werkt ook bij de azijnvliegjes. Daarom is het zinvol om slechts zoveel groente en fruit te kopen als in korte tijd geconsumeerd kan worden. Vruchtensappen en alle andere geopende dranken zoals wijn, mousserende wijn of zoete frisdranken horen in de koelkast, zodat de fruitvliegjes geen kans krijgen om ervan te snoepen. Zo kunnen ze zich niet voortplanten, want bij koele temperaturen is het hen duidelijk te koud.

Schoonheid is het allerbelangrijkste

Let op hygiëne! Leeg in het beste geval dagelijks de gft-bak. Vervolgens moet deze met water en een beetje afwasmiddel worden gereinigd. Eveneens is het raadzaam om lege flessen, glazen en drankblikjes uit het huishouden te verwijderen. Niet vergeten: lege yoghurtbekers moeten altijd worden uitgespoeld voordat ze in de plasticbak worden weggegooid. Want één ding is zeker: de kleine vliegjes ruiken alles en zullen de weg naar bedorven levensmiddelen vinden.

Afvoer schoon houden

Een andere preventieve maatregel om fruitvliegjes uit de keuken te weren, is het afsluiten van de afvoer in de gootsteen. Hier verzamelen zich graag etensresten, die een magische aantrekkingskracht op fruitvliegjes uitoefenen. Nog een tip: reinig regelmatig de afvoerbuis. Zo slaat u twee vliegen in één klap! Ten eerste kunnen de kleine beestjes zich niet nestelen en ten tweede krijgen verstoppingen in de leidingen geen kans.

Vaatwasser na gebruik reinigen

Ook de vaatwasser is een geliefde broedplaats en verblijfplaats voor fruitvliegjes. Want niet zelden verzamelen zich ook hier etensresten in de zeef van de afvoer. Ook vuile vaat die tot de wasbeurt in de machine staat, wordt graag door hen aangevallen. Het is daarom raadzaam om de vaatwasser na elk gebruik grondig te reinigen. Bovendien moet de deur van de vaatwasser altijd gesloten zijn.

Schoonmaakspullen schoon houden

Fruitvliegjes worden aangetrokken door de fijnste gistende geuren. Om deze reden is het zinvol om afwasborstels, vaatdoekjes en sponsjes na elk gebruik altijd goed uit te wassen of zelfs te vervangen. Ook glazen waaruit sap, bier, wijn of andere zoete vloeistoffen zijn gedronken, moeten met wat water worden omgespoeld voordat ze in de vaatwasser gaan. Goed om te weten: regelmatig luchten verdrijft de ongewenste huisgenoten. Tocht en wind vinden de kleine fruitvliegjes helemaal niet fijn.

Zijn alle tips opgevolgd en zijn de fruitvliegjes alle levensbronnen in de woning ontnomen, dan kunnen de enkelingen die zijn achtergebleven met effectieve huismiddeltjes worden bestreden. Hiervoor zijn verschillende methoden.

Fruitvliegjes bestrijden – Deze methoden werken!

Voor de bestrijding van fruitvliegjes zijn er enkele huismiddeltjes en vallen. Sommige elimineren de kleine plaaggeesten en met andere kunt u fruitvliegjes kwijtraken zonder ze te hoeven doden. Beide vallen werken in principe hetzelfde en garanderen hetzelfde succes.

Fruitvliegjes kwijtraken – Snel en zonder doden met vangkooien

Wie de kleine vliegjes zo snel mogelijk kwijt wil, maar ze niet wil doden, kan fruitvliegjes met behulp van een vangkooi uit huis verwijderen. Vallen zoals deze bestaan uit een plastic bakje dat een opvangtrechter kan bevatten, die aan de zijkanten kleine gleufjes en op de bodem kleine gaatjes heeft. Het enige wat u nu hoeft te doen, is wat fruit op de bodem van het bakje verdelen. De vruchten dienen als lokaas en lokken de fruitvliegjes aan. Zodra er voldoende vliegjes op het voedsel zijn verzameld, wordt het bakje met een deksel afgesloten en worden de fruitvliegjes levend naar buiten gebracht en weer vrijgelaten.
Goede tip: Voor een vangkooi hoeft geen geld te worden uitgegeven. Een plastic zakje dat met wat fruitresten wordt gevuld, heeft hetzelfde effect. Let erop dat u de fruitvliegjes op voldoende afstand van het huis weer vrijlaat. Anders kan het gebeuren dat ze de weg terug sneller vinden dan gedacht.

Fruitvliegjesvallen plaatsen

In de handel zijn de meest uiteenlopende fruitvliegjesvallen verkrijgbaar, die allemaal hetzelfde werken. Dat wil zeggen: de stoorzenders worden door een vloeistof in de val gelokt en verdrinken. Vallen zoals deze kunnen echter ook zelf worden gemaakt.

Fruitvliegjes kwijtraken: Azijn en afwasmiddel met wat appelsap in een klein glazen potje met elkaar mengen en in de ruimte plaatsen. De geur lokt de fruitvliegjes aan. Omdat azijn en afwasmiddel de oppervlaktespanning van het mengsel verbreken, zinkt het vliegje in de vloeistof en verdrinkt het.

Fruitvliegjes kwijtraken: Huismiddeltjes die eveneens zorgen voor ruimtes zonder fruitvliegjes zijn bijvoorbeeld kunstgebitreinigers of een mengsel van gist en suiker. De eerste methode werkt door een tablet voor kunstgebitreiniging in een glas water op te lossen en vervolgens naast de fruitschaal te plaatsen. Deze oplossing dient als effectieve afschrikking en de vruchten worden niet door de fruitvliegjes besmet.

Ook gist en suiker helpen in de strijd tegen de ongenode huisgenoten. Meng hiervoor een blokje verse gist met wat suiker in lauwwarm water. Vul een fles met het mengsel en wacht even. De fruitvliegjes worden door de zure geur aangetrokken en verdwalen in de fles. Vanwege de smalle flessenhals vinden ze de weg naar buiten niet meer en sterven ze.

Vleesetende planten: Groene planten zoals bijvoorbeeld het vetblad of de Venusvliegenvanger remmen een plaag door fruitvliegjes in. Ze blijken zeer nuttig bij de bestrijding en gebruiken de gelokte vliegjes als stikstofbron.

Repellents: Ook insectensprays die vrij van chemicaliën zijn, helpen bij een plaag. Hiervoor worden muren, raamkozijnen en vloeren royaal ingespoten. De fruitvliegjes inclusief larven sterven af en een nieuwe plaag wordt gedurende meerdere maanden tegengegaan. Insectenbestrijdingsmiddelen die chemische bestanddelen bevatten, moeten in het beste geval altijd worden vermeden. Ze schaden de gezondheid van mens en dier en zijn slecht voor het milieu.

Welke sporen wijzen op een plaag door de tapijtkever?

Omdat de piepkleine tapijtkever-larven vanwege hun grootte en gedrag slechts moeilijk ontdekt kunnen worden, wijzen ook andere zaken op hun aanwezigheid.

Deze geuren vinden fruitvliegjes helemaal niets!

Olijfkruid

Er zijn geuren waar fruitvliegjes absoluut niet tegen kunnen. Eén daarvan is olijfkruid, dat ook onder de naam heiligenbloem bekend is. De zeer intense geur van de plant verdrijft fruitvliegjes snel en effectief. Verpakt in kleine geurzakjes kan het gedroogde kruid in de keuken of andere ruimtes worden opgehangen ter bescherming tegen de hinderlijke vliegjes.

Tomatenbladeren

Zodra de bladeren van de tomatenplant in de fruitschaal liggen, blijft de inhoud gespaard van de hinderlijke fruitvliegjes. Het is echter belangrijk dat de tomatenbladeren regelmatig worden vervangen, omdat de geur na verloop van tijd afneemt.

Citroenen en kruidnagels

Deze combinatie verspreidt een geur waar fruitvliegjes ver vandaan blijven. Ook als luchtverfrisser zijn de gespickte citroenen perfect en zorgen ze geheel zonder chemicaliën voor een welriekend aroma.

Andere kruiden waar fruitvliegjes niet van houden, zijn basilicum, citroenmelisse, lavendel en pepermunt.

Meer informatie over het onderwerp fruitvliegjes vindt u hier.

Bronnen & verdere links

• https://www.t-online.de/heim-garten/id_4634406/fruchtfliegen-bekaempfen-und-loswerden-das- sind-die-besten-tipps.html
• https://www.mein-schoener-garten.de/fruchtfliegen-essigfliegen
• https://www.lexikon-der-schaedlinge.de/fruchtfliege/
• https://www.plantura.garden/gartentipps/pflanzenschutz/obstfliegen-beseitigen-bekaempfen-experten-tipps