Kunnen rouwmuggen steken en daarbij ziektes overbrengen?
Rouwmuggen zijn werkelijk lastige beestjes. Meestal komen ze volledig onopgemerkt via de potgrond van kamerplanten het huis of de woning binnen. Wanneer ze voor het eerst worden opgemerkt, is het vaak al te laat en hebben de piepkleine insecten zich al onmetelijk vermenigvuldigd. Om de kamerplanten te redden, moet er nu snel worden gehandeld, want rouwmuggen verdwijnen niet vanzelf. Giftige insectenbestrijdingsmiddelen, die gevaarlijk en schadelijk kunnen zijn voor mens en huisdier, zijn hiervoor echter niet nodig. Het kan ook zonder!
Wat zijn rouwmuggen?
Vliegen er bij het water geven van de kamerplanten kleine donkere insecten rond, dan is er overduidelijk sprake van een plaag door de rouwmug.
Uiterlijk
Rouwmuggen (Sciaridae behoren tot de tweevleugeligen (Diptera). De piepkleine vliegjes staan ook bekend onder de naam rouwvliegjes en komen meestal in grote populaties voor. Ze worden tussen één tot zeven millimeter groot, hebben een slank postuur, lange poten en voelsprieten, evenals twee vleugels. Hun gehele lichaam heeft een zwarte kleur. Dit uiterlijke kenmerk is verantwoordelijk voor de naam van de insecten. Op het eerste gezicht kun je ze snel verwarren met de eveneens zeer onaangename fruitvliegjes. Bij nader inzien valt het de waarnemer echter op dat rouwmuggen tijdens het vliegen als dronken heen en weer tollen. Dit komt doordat ze ondanks hun vleugels geen bijzonder goede vliegers zijn en hun mobiliteit daardoor uiterst beperkt is.
Ook de onbehaarde, grijs-witte larven van de rouwmug hebben een slank postuur. Ze bereiken een grootte van circa zeven millimeter. Opvallend is hun zwarte kopkapsel.
Voorkomen en leefgebied
Rouwvliegjes zijn uiterst aanpasbaar en daardoor over de hele wereld verspreid. Ongeveer 1800 ondersoorten bestaan er rond de aardbol en 600 soorten daarvan in Europa. De verspreiding van de tweevleugeligen is afhankelijk van verschillende factoren. Zo vindt deze hoofdzakelijk op passieve wijze plaats: verplaatsing door de wind of drijfhout zijn de meest voorkomende oorzaken. Maar ook de wereldwijde handel in potgrond en turf draagt bij aan een wereldwijde verspreiding.

Rouwmuggen geven de voorkeur aan vochtige leefgebieden. In de natuur verblijven ze daarom graag in bossen, veengebieden of in weidelandschappen. Daar leven ze onder afgevallen bladeren of verrottende planten, waarvan ze zich ook voeden. Vanwege dit feit behoren vooral de rouwmuglarven tot de belangrijkste bladverterende organismen in ons ecosysteem en zijn ze daarom in de vrije natuur zeer nuttige beestjes.
Rouwmuggen worden een probleem wanneer ze in de koudere maanden van het jaar de nabijheid van de mens opzoeken om te overwinteren en onze potplanten of planten in de kas aantasten. Daar verblijven ze in de vochtige potgrond en kunnen ze door hun snelle vermenigvuldiging en hun vraatgedrag grote schade aanrichten.
Voortplanting
Volwassen rouwmuggen worden slechts enkele dagen oud. In deze korte tijdspanne voeden ze zich uitsluitend met vloeistoffen en planten ze zich voort. Een enkel vrouwtje zorgt voor circa 200 nakomelingen. Haar bijna doorzichtige eitjes legt ze voornamelijk in de vochtige bodem af. Zijn de levensomstandigheden optimaal en is de aarde goed vochtig, dan komen ze al na ongeveer drie dagen uit. In dit ontwikkelingsstadium zijn de larven van de rouwmuggen circa 7 millimeter groot, wit tot lichtgrijs van kleur en zeer goed te herkennen in de vochtige aarde. Een bijzonder kenmerk is hun volledig ontwikkelde zwarte chitine-kop.
Enkele dagen later verpoppen de larven zich en veranderen ze van kleur van wit naar bruingeel. Enkele dagen later komen de volwassen rouwmuggen uit en beginnen ze direct met de voortplanting.
Producttip: SF-aaltjes (nematoden) tegen rouwmuggen
- Levende nuttige insecten (aaltjes) voor het begieten van kamerplanten
- In water oplossen en aangetaste planten begieten
- Substraat daarna 2–4 weken vochtig houden
Rouwmuggen – nuttig insect of plaag?
In bos en veld voeden de piepkleine larven van de rouwmug zich hoofdzakelijk met organisch materiaal zoals bijvoorbeeld schimmels, bladeren en boomschors. Zoals reeds vermeld zijn ze hierdoor zeer nuttig voor ons ecosysteem. Zijn de klimatologische omstandigheden gunstig, dan kan het in sommige jaren tot overpopulaties komen. De dieren konden zich hierdoor zo sterk vermenigvuldigen dat men in de bossen van mei tot juni meterslange larvenkaravanen kan waarnemen. Precies om deze reden staan de kleine wormpjes ook wel bekend onder de naam legerworm. Bovendien zijn rouwmuggen ook een geliefde voedselbron voor veel vogels, spinachtigen en roofinsecten, wat ze eveneens tot een belangrijk lid van ons ecosysteem maakt.
Welke schade richten rouwmuggen aan in huis of in de landbouw?
Hoe nuttig de insecten in de vrije natuur ook zijn: komen ze in de binnenruimtes van mensen terecht en tasten ze kamerplanten aan, dan gelden ze als plaag en kunnen ze bij een massale besmetting ervoor zorgen dat potplanten verkwijnen of zelfs afsterven.
Hetzelfde probleem geldt voor de landbouw. Vooral kassen, waarin een vochtig klimaat heerst, worden steeds weer door rouwmuggen bezocht. De wortels evenals delen van groente- en sierplanten of schimmelculturen worden door de piepkleine larven aangevreten, wat tot gevolg heeft dat de kiemplanten of zelfs de gehele cultuurplant verkwijnt. Een economische schade voor de boer is helaas vaak het gevolg van een rouwmugbesmetting.
Rouwmuggen – bestaat er gevaar voor de mens en zijn huisdieren?
Voor de mens en zijn huisdieren zijn rouwmuggen en de larven van deze tweevleugeligen ongevaarlijk. Want ten eerste bezitten ze geen angel zoals de steekmug en ten tweede dragen ze geen gevaarlijke ziektes over. Komt het tot een massale besmetting op plaatsen waar mensen met een zwak immuunsysteem wonen, zoals bijvoorbeeld in een ziekenhuis of verzorgingstehuis, dan is toch voorzichtigheid geboden. De veroorzaker van een gezondheidsrisico zijn dan echter niet de rouwmuggen zelf, maar de vochtige aarde van de kamerplanten, waarop schimmel kan ontstaan, waarvan de uitwasemingen de ademlucht negatief belasten. Om dit te voorkomen en de kamerplanten voor een massale besmetting te behoeden, moet bij de eerste tekenen direct worden gehandeld.
Rouwmug – eitjes door hitte doden!
Vanwege het feit dat de eitjes van de rouwmuggen vaak al met de potgrond worden meegebracht, bestaat de mogelijkheid deze voor gebruik te steriliseren. Hiervoor wordt de aarde bij een hoge temperatuur in de oven, de magnetron of in de sauna gedurende circa tien minuten verhit. Echter is deze methode bij tuiniers zeer omstreden. Want niet alleen de insecten zijn daarna afgestorven. Ook alle micro-organismen die essentieel zijn voor een gezonde groei van de kamerplant, zijn na deze behandeling dood. Hobbytuiniers voor wie deze bestrijdingsmaatregel iets te agressief is, kunnen zonder een slecht geweten terugvallen op de volgende methoden.
Rouwmuggen bestrijden – huismiddeltjes en chemievrije producten die werken!
Rouwmuggen kunnen op verschillende manieren in de binnenruimtes van mensen terechtkomen. Vaak is het zo dat de larven van de tweevleugeligen al via de potgrond worden meegebracht. Maar ook via geopende deuren en ramen kunnen de dieren naar binnen komen. Eenmaal daar aangekomen worden ze door vochtige aarde werkelijk magisch aangetrokken. Geen enkele leefomgeving prefereren de kleine onaangename beestjes meer dan sterk doorweekte potgrond. Precies om deze reden moet vooral in de wintermaanden erop worden gelet dat kamerplanten niet te vaak worden gegoten . Zijn er desondanks rouwmuggen op de planten ontdekt, dan kunnen de dieren met behulp van de volgende tien methoden worden uitgeschakeld of als preventieve maatregel worden gebruikt.
Bakpoeder
Bakpoeder is een allroundmiddel tegen insecten. Ook rouwmuggen reageren allergisch op dit huismiddeltje. Verdeel hiervoor wat bakpoeder gelijkmatig over de potgrond en bevochtig het vervolgens met een beetje gietwater. Bevinden zich larven in de aarde, dan nemen ze tijdens hun vraat het poeder op en gaan ze dood.
Peterselie
Volwassen rouwmuggen houden helemaal niet van de geur van peterselie. Om te voorkomen dat de vliegende plaag haar eitjes legt, kunt u wat fijngehakte tuinkruiden over de potgrond verdelen. Het aroma van dit aromatische kruid is zo sterk voor de rouwmuggen dat ze direct het hazenpad kiezen.
Vruchtensap
Veel insecten zijn dol op suiker en laten zich vangen met zoete sappen. Dat geldt ook voor de rouwmug. Voor een optimaal resultaat plaatst u een gevuld glas naast de besmette plant. De beestjes worden aangetrokken door de zoete drank, vallen in het glas en sterven.
Koffiedik & koude koffie
Koffiedik is niet alleen een goede meststof voor kamerplanten. Ook als bestrijdingsmiddel tegen rouwmuggen boekt het optimale resultaten. Verdeel simpelweg wat koffiedik over de potgrond en geef water zoals gebruikelijk. De vrouwtjes mijden nu de planten en er vindt dus geen eiafzetting plaats.
Om de kleine larven aan te pakken, doet koude koffie wonderen. Giet een mengsel van een half kopje afgekoelde koffie en dezelfde hoeveelheid water in de aarde. De aanwezige cafeïne doodt de rouwmuglarven.
Zand
Rouwmuggen geven de voorkeur aan een vochtige ondergrond voor hun eiafzetting. Met een dunne laag fijn zand, die u over de gehele potgrond verdeelt, wordt het vrouwtje verhinderd haar eitjes te leggen. Eén ding moet hierbij echter in acht worden genomen: de oppervlakte moet altijd droog blijven. Om deze methode te laten werken, moeten de kamerplanten via de schotel of een speciaal bewateringssysteem van water worden voorzien. Alleen dan wordt met dit eenvoudige huismiddeltje een besmetting door de rouwmug voorkomen.
Tea tree olie & lavendelolie
Deze beide oliën hebben hetzelfde effect, maar bestrijden uitsluitend de larven van de rouwmug. Voor een effectieve bestrijding mengt u twintig druppels van een olie met een liter water en geeft u de aangetaste potplanten hiermee water.
Neemolie
Ook de olie van de tropische neemboom is geschikt voor het bestrijden van de kleine rouwmuglarven. Meng hiervoor tien milliliter van de olie met een liter water en geef de kamerplanten hiermee water.
Knoflook
Knoflook bevat allicine. Deze zwavelhoudende stof zorgt ervoor dat de larven van de rouwmug afsterven. Snijd simpelweg een paar knoflookteentjes in kleine blokjes en verdeel deze over de potgrond.
Nootmuskaat
Ook nootmuskaat beschikt over een bestanddeel dat de larven van de rouwmug doodt: het wondermiddel waar we het hier over hebben, is myristinezuur. Het fijne kruidenpoeder wordt over de potgrond gestrooid en met water begoten.
Insectenspray zonder chemische toevoegingen
Voor het vernietigen van insecten moet ter bescherming van mens, dier en milieu zoveel mogelijk worden afgezien van chemische insecticiden. De Universele Insectenspray van Silberkraft werkt met natuurlijke werkzame stoffen zoals geraniol en eucalyptus en verdrijft lastige insecten in binnenruimtes, maar ook op het terras, het balkon of in de garage. Besproei hiervoor alle toegangspunten. De spray werkt langdurig en als repellent, wat betekent dat insecten alleen al door de geur worden verhinderd binnen te dringen en snel het hazenpad kiezen.
Mochten de rouwmuggen toch de woonruimtes zijn binnengedrongen, dan kan de Universele Insectenspray van Silberkraft ook worden ingezet. Besproei de lastige plaaggeesten simpelweg met het product en de aanwezige geraniol, die als contactinsecticide werkt, bestrijdt de insecten in een mum van tijd.
Omdat de meeste methoden gericht werken tegen de eitjes en larven van de rouwmuggen, moeten aanvullend zogenaamde gele vangplaten worden ingezet. Deze bestrijden zonder uitzondering het volwassen dier. Bovendien zijn de gele kaartjes optimaal om te achterhalen hoe groot de besmetting door de rouwmug is. Het gebruik is zeer eenvoudig. De kaartjes worden namelijk simpelweg in de potgrond gestoken. Door de gele kleur worden de volwassen dieren aangetrokken, blijven ze op de klevende oppervlakte plakken en sterven ze af.
Rouwmuggen – aaltjes (nematoden) bestrijden de larven effectief en langdurig!
Aaltjes (nematoden) (Nematoda) zijn microscopisch kleine rondwormen en worden vanwege hun uiterlijk ook wel aaltjes genoemd. Ze behoren tot de natuurlijke vijanden van de rouwmug. Wereldwijd zijn er al ongeveer 20.000 verschillende soorten onderzocht. Soortspecifiek voeden de piepkleine wormen zich onder andere met schimmels, planten, bacteriën, algen of met levende en dode dieren.
De aaltjes (nematoden) soort «Steinernema feltiae» gebruikt rouwmuggen als voedselbron en voor de eigen voortplanting. Hiervoor dringen de rondwormen via de kleinste lichaamsopeningen de levende larven van de rouwmug binnen en doden deze. Tijdens hun verblijf in het plaagdier ontwikkelen de nuttige insecten zich verder en planten ze zich voort. Bieden de larven de aaltjes (nematoden) niet langer voldoende voedsel, dan verlaten ze het gastdier en zoeken ze een nieuw slachtoffer. De levende aaltjes (nematoden) worden geleverd in een poeder dat met water wordt gemengd en vervolgens op de besmette potgrond wordt gegoten. Voor een optimale werking moeten de instructies op de verpakking worden opgevolgd. Meer informatie over het gebruik van de aaltjes (nematoden) hebben wij hier voor u samengevat.
Handige bronnen & links
- https://www.umweltbundesamt.de/trauermuecke#alternative-bekampfungsmassnahmen
- https://www.mein-schoener-garten.de/trauermuecken
- https://www.oekotest.de/bauen-wohnen/Trauermuecken-bekaempfen-So-schuetzen-Sie-Ihre-Pflanzen-vor-den-kleinen-Fliegen_11967_1.html
Reacties (0)
Schrijf een reactie
Reacties worden gecontroleerd voor publicatie.