Schorskevers – kleine bosongedierte met een groot gevaarpotentieel

Hoe schadelijk zijn schorskevers voor onze bossen?

Schorskevers (Scolytinae) behoren tot de gevaarlijkste bosplagen in Europa. Ondanks hun minimale formaat zijn de kleine kevers in staat hele sparrenbossen te vernietigen. Als er een grote populatie ongedierte is, zoals al een paar jaar het geval is in de Duitse bossen, is er gevaar op de loer. Snelle actie is nu noodzakelijk. Want als we dit probleem niet onder controle krijgen, ziet het er slecht uit voor onze bossen.

Wat zijn schorskevers?

Schorskevers behoren tot de familie van kevers (Curculionidae). Ze zijn ongeveer twee tot acht millimeter groot en bruinzwart van kleur. Als er sprake is van een massale plaag, vernietigen de insecten in een mum van tijd hele bossen. Maar hoe kan zo'n klein wezen duizenden en nog eens duizenden grote reuzen op de knieën krijgen?

Met hun kauwgereedschap boren de plagen zich een weg door de schors van naaldplanten en leggen daar hun eieren. Bijna een doodvonnis voor de boom. Want niet alleen de volwassen kevers, maar ook hun larven veroorzaken onherstelbare schade door hun voeding in het raffiaweefsel, dat zo essentieel is voor de boom.

Als het bos gezond is en er optimale klimatologische omstandigheden zijn, reageren de sparren met harsstroom. Het wordt problematisch als er een massale plaag is van insecten. Lange droge periodes, die nu door de klimaatverandering op onze breedtegraden steeds vaker voorkomen, doen dan de rest. Het afweermechanisme van de bomen faalt en er vindt een massale afsterving van de bossen plaats.

Spuren von <a href= schorskevers op een boom" src="https://cdn.shopify.com/s/files/1/0411/4333/7113/files/Borkenkafer_bekampfen_Spuren_1024x1024.jpg?v=1627286932">

Welke soorten schorskevers zijn er?

Ongeveer 6000 verschillende soorten schorskevers bevolken onze planeet.
Honderdtien exemplaren hiervan komen oorspronkelijk uit Duitsland. De meeste daarvan zijn niet echt het vermelden waard. Slechts drie soorten maken naam op onze breedtegraden. Twee ervan veroorzaken met hun aanwezigheid zelfs veel schade.

De boekdrukker

De boekdrukker (Ips typographus) is de belangrijkste bosplaag van de drie exemplaren en vereist de meeste aandacht. Hij valt het liefst de stam aan van eiken van middelbare en oude leeftijd, die meer dan vijftig tot zestig jaarringen hebben.

De graveur

Dit type schorskever (Pityogenes chalcographus) valt dungeblafte stamdelen aan in de kruin van sparren en jonge planten. Zelfs dunne takken met een diameter van drie centimeter of meer kunnen interessant zijn als broedplaats voor ongedierte.

De gestreepte boomschorskever

Dit schadelijke organisme (Trypodendron lineatum) valt stervende bomen aan maar ook gekapt naaldhout en resthout. Als er een besmetting optreedt, verliest het gekapte hout aanzienlijke waarde. Het is echter geen gevaar voor onze bossen.

Printers en graveurs – Uiterlijk en levensstijl van het ongedierte

De boekdrukker en de graveur hebben een gepantserd lichaam. Bij nadere inspectie zult u merken dat het pronotum (pronotum) zich beschermend uitstrekt over het kopgedeelte van de plaag.

Hoewel schorskevers tot de familie van kevers behoren, is bij sommige insecten een slurf slechts vaag zichtbaar en bij sommige zelfs helemaal verdwenen. Andere opvallende kenmerken zijn:

De boekdrukker, ook wel bekend als de “grote achttandige sparrenspintkever”, is tussen de 4,5 en 5,5 millimeter groot en heeft een bruine lichaamskleur. Het lichaam is cilindrisch van vorm en wordt aan de achterkant iets breder. Een bijzonder kenmerk is de getande dekschilden.

De kopergraveur of ook wel de “zestandige sparrenspintkever” genoemd, is tussen de 1,6 en 2,9 millimeter groot. Het lichaam heeft een cilindrische vorm en een koperen tot roodbruine kleur. Wat opvalt zijn de glimmende dekschilden, die aan de randen rafelig lijken.

De boekdrukker - voorkomen en levensstijl van de gevaarlijke plaag

De boekdrukker vermenigvuldigt zich in een snel tempo. Juist dit feit maakt het zo gevaarlijk voor de bosbouwsector. Terwijl het in de lente langzaam opwarmt en de thermometer de grens van 16 graden bereikt, ontwaakt de schorskever uit zijn winterslaap en begint zijn vluchtperiode. Uitgehongerd en klaar om te paren, gingen de plagen op zoek naar de perfecte broedplaats. In de regel vinden de insecten snel wat ze zoeken. Ze nestelen zich het liefst op verzwakte naaldplanten (sparren) en boren zich in de schors van de bomen zonder tijd te verspillen.

Daar beginnen de mannetjes een zogenaamde rammelkamer te bouwen. Het vormt het centrale onderdeel van het foksysteem en dient om vrouwelijke dieren aan te trekken en ze vervolgens te paren. Eenmaal succesvol bevrucht, eten de vrouwtjes door de bast aan de zijkant van het kweeksysteem. De resulterende moederkanalen worden vervolgens door de vrouwelijke drukkers gebruikt om eieren te leggen.

Printerlarven

De larven van de kevers ontwikkelen zich met gigantische snelheid. In slechts zes weken doorlopen ze alle fases van hun ontwikkeling. Het enige wat ze doen tijdens hun ontwikkelingsfase is eten.

Een gemiddeld kweeksysteem heeft ongeveer veertig larvale holen. Als je bedenkt dat twintig van de opgegeten larven hoogstwaarschijnlijk vrouwelijk zijn en bovendien bijdragen aan het behoud van hun soort, kan iedereen zich voorstellen wat deze snelle voortplanting voor het bos betekent. Want zowel in juli en augustus als in september vliegen de boekdrukkers weer. Eén vrouwtje zorgt dus voor zo'n 100.000 tot 250.000 nakomelingen per jaar. Zelfs de sterkste spar kan een dergelijke enorme plaag niet aan en sterft.

De graveur - belangrijke informatie over voortplanting en levensstijl

De graveur verspreidt iets langzamer. De eerste vluchtperiode van insecten begint meestal begin mei. Ook de graveurs ontwaken uit hun winterslaap en gaan op zoek naar coniferen die niet meer zo’n goed sap bevatten.

Het voortplantingsritueel is vergelijkbaar met dat van de boekdrukker. Ook hier creëren de mannetjes eenstapelkamer onder de boomschors. De vrouwtjes worden, aangetrokken door feromonen, bevrucht, boren in de zijkant van het centrale voortplantingssysteem drie tot zes larvale holen en leggen daar hun eieren.

Copperstecher-larven

Na een paar weken komen de larven uit, die na een korte verpopping geslachtsrijp zijn en zich ook kunnen voortplanten.

Van juli tot en met augustus is er eentweede vlucht van de graveurs. Gezien dit type schorskever met twee generaties per jaar en een kleiner kweeksysteem voor minder nakomelingen zorgt, lopen ze qua verspreiding achter op de boekdrukker.
Toch is de graveur niet minder gevaarlijk. Vanwege hun kleinere lichaamsgrootte kunnen insecten hout aantasten dat ontoegankelijk is voor het iets grotere boekdrukwerk. De kopergraveur vestigt zich het liefst op jonge sparren of in de dunnere takken van de boomtoppen.

Schorskevers zijn extreem koudebestendig. Zelfs temperaturen onder nul kunnen het ongedierte niet schaden. De insecten overwinteren onder de schors van bomen of in beschermde delen van de grond. Hun gemiddelde levensverwachting is ongeveer twee jaar.

[product:hb-nematoden-voor-de-bestrijding-van-zwartbekkevers-duurzaam-plaagvrij-op-organische-basis-voor-kamerplanten-veilig-voor-mensen-en-dieren-verzonden-per-post|text:⏱ Bestrijdt insecten zoals mieren, vlooien, muggen, vliegen, Teken
🛡️ Voorkomt nieuwe insectenplagen
🍋 Met geraniol
🌿 ZONDER permethrin
👪 Meer dan 70.000 klanten
|button:Direct naar product|kleur:#ffffff]

Waarom is de schorskever zo gevaarlijk voor het bos?

Als er sprake is van een massale plaag van ongedierte, wordt het lastig. Het is gemakkelijk uit te leggen waarom deze kleine insecten grote bomen op de knieën kunnen krijgen. Als schorskevers uit hun winterslaap ontwaken, gaan ze meteen op zoek naar optimale broedplaatsen. In de meeste gevallen vinden ze snel wat ze zoeken en vermenigvuldigen ze zich sneller dan je zou willen.

Door het eten van de zogenaamde bast van de bomen veroorzaken de kleine larven en jonge dieren enorme schade. De bast bevindt zich tussen de boomschors en het spinthout, precies op de plek waar de paden van de planten zich bevinden. Als deze situatie zich voordoet, is er sprake van een tekort aan boomwortels: de transportroute voor de in de naalden gevormde essentiële voedingsstoffen (assimilaten) wordt dan onderbroken. Als er sprake is van een ernstige aantasting door de schorskever, wordt het watertransport naar de boomkronen zo verstoord dat de hele boom eenvoudigweg afsterft.
Dode bomen met rode naalden en afgebroken schors, die al door het ongedierte zijn verlaten, zullen niet opnieuw worden aangevallen.

Schorskever – welke bomen vindt hij vooral leuk?

Schorskevers selecteren hun broedplaatsen op basis van verschillende criteria. Zo reageert de graveur op geursignalen die vooral afkomstig zijn van reeds beschadigde bomen.

Aangezien de boekdrukker, die zo gevaarlijk is voor de bosbouw, de voorkeur geeft aan sparren, coniferen lopen een bijzonder risico. Maar zelfs bladverliezende planten zijn niet veilig voor de vraatzuchtige kevers en hun larven. Minder populaire soorten zijn de eikenbastkever (Scolytus intricatus), de berkenschorskever (Scolytus ratzeburgi) en de fruitboomschorskever (Scolytus rugulosus) wordt vooral aangetroffen op loofbomen. De volgende exemplaren worden in het bijzonder getroffen:

Coniferen

Vuren (Picea abies)
Witte spar (Abies alba)
Pijn (Pinus)
Lariks (Larix decidua)
Jeneverbes (Juniperus)
Douglasspar (Pseudotsuga menziesii)
Levensboom (Thuja)

Loofbomen

Esdoorn (Acer)
As (Fraxinus exelsior)
Iep (Ulmus)
Beuken (Fagus)
Eik (Quercus)
Berk (Betula)

Fruitplanten

Kersenboom (Prunus avium)
Appelboom (Malus domestica)
Meiddoorn (Crataegus)
Kweepeer (Cydonia oblonga)

Het bestrijden van schorskevers – welke methoden zijn er?

De enige maatregel die de schorskever op afstand houdt is schoon bosbeheer. Want waar alle middelen tekortschieten, is de enige manier om een einde te maken aan de plaag het verwijderen van het kweekmateriaal. Verontreinigde bomen moeten worden gekapt en vervolgens met de grootste voorzorgsmaatregelen worden verwijderd.

Maar schorskevers nestelen zich niet alleen in de Duitse bossen. Ook in uw eigen tuin kan een besmetting voorkomen. Als dit wordt vastgesteld, moet er onmiddellijk actie worden ondernomen. In de regel hebben de insecten zich al onder de schors van de boom gevestigd. Het gebruik van insecticiden, huismiddeltjes of andere middelen is dan zinloos en gegarandeerd niet succesvol. Ook hier is er maar één manier om de schorskever te bestrijden: de besmette bomen moeten worden gekapt.

Voordat getroffen tuineigenaren actie ondernemen, moet de besmetting worden gemeld aan de lokale gemeenschap of het stadsbestuur . Het is ook een goed idee om contact op te nemen met de verantwoordelijke bosbouwautoriteit. Daar krijgen tuineigenaren alle informatie die ze nodig hebben over hoe verder te gaan.

Schorstkevervallen – nuttig of contraproductief?

Feromoonvallen worden door de boswachter gebruikt om het ongedierte te monitoren. Bij correcte plaatsing voorzien ze de deskundige van relevante informatie over het verloop van de zwerm en de intensiteit van een plaag. De vallen zijn echter zinloos als effectieve controlemaatregel vanwege het lage vangstpercentage.

Feromoonvallen zijn niet geschikt voor tuinbezitters in de strijd tegen schorskevers. Omdat er tussen de bomen een minimale afstand van één boomlengte moet zitten, is deze werkwijze sowieso niet uitvoerbaar. Particulieren die desondanks feromoonvallen proberen te gebruiken om de reeds aanwezige schorskevers aan te vallen, bereiken meestal een domino-effect: de lokvallen bestrijden de plaag niet, ze trekken alleen meer van de vraatzuchtige insecten aan en.

Schorstkevers in huis: hoe komt de plaag daar en hoe weer naar buiten?

Feit is: schorskevers zijn verse houtinsecten en vallen alleen bomen of vers gekapt materiaal aan. Als het hout droog is, heeft het niet langer de noodzakelijke voedingsstoffen en is het niet interessant voor de vraatzuchtige plaag. Bovendien leggen de insecten hun eieren alleen onder de schors van bomen. Nog een feit dat een besmetting in huis of appartement vrijwel onmogelijk maakt. Mochten schorskevers toch met besmet brandhout naar binnen komen, dan is er geen reden tot paniek. Het volstaat de uitgekomen dieren op te vangen.
Om dit soort uitzonderlijke situaties te voorkomen, is het raadzaam om als brandhout uitsluitend hout zonder schors te gebruiken.

Schorstkevers in de tuin – welke preventieve maatregelen bieden bescherming?

Er bestaat geen langdurige bescherming tegen de schorskever . Vanwege de snelle voortplanting hebben bosbouwers en hobbytuinders nu alleen nog de mogelijkheid om de soort enigszins onder controle te houden.

Zoals eerder vermeld, stoten vooral aangetaste sparren en andere zieke bomen een geur uit die schorskevers met behulp van hun antennes detecteren en die hen op magische wijze aantrekken. Bomen die last hebben van droogtestress en tekorten aan voedingsstoffen bieden de perfecte broedomstandigheden voor ongedierte. Tuinbezitters die een plaag willen tegengaan, moeten zorgen voor een continue boomverzorging. De volgende maatregelen zijn zinvol:

Naald- en fruitbomen moeten in het voorjaar en de zomer bemest worden.
Als het droog is,regelmatig water geven van de bomen is verplicht. Wateroverlast moet echter worden vermeden.
Kaliummeststof in de herfst zorgt voor een optimale winterhardheid van de houtige planten.
In het voorjaar moet al het beschadigde hout uit de tuin worden verwijderd.
Vachtwonden op het hout met boomwas.

Belangrijk: Bomen mogen nooit radicaal worden gekapt, omdat verzwakte houtachtige planten ongedierte aantrekken!

Schorskevers – welke natuurlijke vijanden eet de plaag graag?

Ook schorskevers moeten oppassen voor natuurlijke vijanden. Maar wat het lijden van de een is, is de vreugde van de ander. Belangrijke roofdieren van kopergraveurs en co. zijn:

Schorstkevers staan op het menu voor verschillende vogelsoorten. Vooral raven en spechten zijn er dol op.
Insecten zoals mierenkevers, jachtkevers en schorskevers zorgen ook voor lagere schorskeverpopulaties.
Ook Parasieten en chalcid-wespen behoren tot de belangrijke roofdieren.

Om uw eigen tuin zo vrij mogelijk te maken van schorskevers, moet het gebruik van insecticiden strikt worden vermeden. Het ophangen van nestkasten voor vogels en zogenaamde insectenhotels maken het leven van de schorskever moeilijker. Als er nog steeds sprake is van een massale plaag van de schorskever, hebben zelfs natuurlijke vijanden geen enkele kans om de gevaarlijke plaag onder controle te houden.