Oormijt bij honden herkennen en effectief behandelen

Wat zijn mijten?

Mijten behoren tot de klasse van de spinachtigen en zijn meestal tussen de 0,1 en 0,7 millimeter groot. Hun leefgebied strekt zich uit over de hele wereld: ongeveer de helft van de tot nu toe bekende mijtensoorten leeft constant onder de grond en voedt zich daar met plantenvezels, wortels en andere organische materialen. De andere mijten leven boven de grond en zijn meestal parasitair. Dat betekent dat ze een gastheer zoeken, op of in wie ze leven. De meeste mijten kiezen dieren als gastheer. Deze vinden ze bij wilde dieren zoals de vos, maar ook pluimvee of huisdieren kunnen worden besmet. Sommige mijten merkt de gastheer zijn hele leven lang helemaal niet op, andere beestjes veroorzaken echter onaangename symptomen zoals hevige jeuk, eczeem, bultjes en een rode huid.

Huisdieren zoals katten, honden, konijnen of grasparkieten kunnen door verschillende mijtensoorten worden besmet. Eén die vooral bij honden, katten en konijnen problemen veroorzaakt, is de oormijt. Deze mijtensoort voelt zich in de oorschelp thuis en kan lang onopgemerkt blijven - totdat deze onaangename symptomen veroorzaakt.

Wat zijn oormijten?

Oormijten (Otodectes cynotis) zijn kleine parasieten waarvan het leefgebied zich beperkt tot het oor en de oorschelp. Komen ze in grotere aantallen voor, dan veroorzaken ze bij het besmette dier hevige jeuk. Oormijten behoren tot de geslacht van de schurftmijten en leiden tot oorschurft.

Tierarzt schaut in den Gehörgang eines Hundes

De oormijt komt wereldwijd voor. Hij beweegt zich kruipend voort en voedt zich met weefselvloeistof en lymfe, die hij met behulp van zijn kaakklauwen uit de bijtwond in het oor zuigt. De beestjes zijn erg klein en met het blote oog nauwelijks zichtbaar. Een gemiddelde oormijt leeft ongeveer drie weken. In deze tijd kunnen de mijten-vrouwtjes enkele eipakketjes in de oren leggen, waaruit de volgende generatie oormijten uitkomt.

Een besmetting bij honden is relatief zeldzaam, omdat de oormijt meestal katten besmet. Oormijten kunnen echter altijd optreden wanneer een besmette hond met een gezonde hond speelt en direct lichaamscontact heeft.

Oormijten treden vooral bij jonge honden en puppy's op, die de oormijt van hun moeder hebben overgekregen. Maar ook katten die in hetzelfde huishouden leven, kunnen de oormijt op de hond overbrengen.

Oormijten bij de hond - waar voelen ze zich thuis?

Oormijten houden - net als andere mijtensoorten - van een vochtige en warme omgeving, waarin ze zich zonder externe verstoringen kunnen nestelen. De oren, die sterk doorbloed zijn, bieden een optimale leefomgeving voor de kleine parasieten. Vooral honden met hangoren en langharige honden hebben de voorkeur van oormijten: de oren van deze honden zijn vanwege genetische factoren vaak minder goed geventileerd dan die van andere rassen en bieden een beter klimaat om te leven.

Zijn oormijten gevaarlijk?

Over het algemeen zijn oormijten voor een hond ongevaarlijk. Problematisch is echter het besmettingsgevaar voor andere dieren die ook in het huishouden leven. Ook de symptomen die een besmette hond moet verdragen, zijn erg onaangenaam, waardoor een snelle en effectieve behandeling met een geschikt mijtenmiddel noodzakelijk is. Blijven de oormijten lang onbehandeld, dan kunnen ze zich verspreiden naar de kop en de rest van het lichaam van de hond.

Symptomen

Eerste tekenen van een mijtenbesmetting met oormijten tonen honden door veelvuldig krabben aan de oren. Oormijten veroorzaken bij hun gastheer een onaangename en relatief hevige jeuk. Ook veelvuldig, voor de hondeneigenaar ongewoon, schudden met de kop is het gevolg van een oormijtenbesmetting.
Door veelvuldig krabben kunnen bloederige schaafwonden aan de oren ontstaan evenals kale plekken op de oren, omdat het dier als gevolg van de besmetting de vacht daar heeft weggekrabd.

Verdere symptomen zijn:

rode, geïrriteerde huidplekken
gezwollen huidgebieden
huidirritaties
nattend eczeem aan en in het oor
bloedoor
zwart-bruin oorsmeer
korsten en brokkelige afzettingen in de gehoorgang
dermatitis op het voorhoofd
scheefhouden van de kop
opvallende, verhoogde oorsmeerproductie
opvallende onrust
evenwichtsstoornissen
kopwrijven over de grond
afgeknikte, hangende oren
hond oogt ziekelijk en piept vaak

Producttip: Oormijtolie hond/kat

Olie om in de oorschelp te druppelen
Dosering afhankelijk van de grootte van het dier, bijv. 2–3 druppels bij kleine honden en katten
Werkzame stoffen: Geraniol en Margosa-extract

Direct naar het product

Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.

Mogelijke langetermijngevolgen

Oormijten kunnen beide oren tegelijkertijd aantasten, al is in eerste instantie vaak slechts één oor getroffen. Normaal gesproken bevinden ze zich in de oorschelp en in de uitwendige gehoorgang. Als de symptomen gedurende langere tijd niet worden opgemerkt, kunnen de oormijten tot verdere infecties leiden en zich over het gehele oor verspreiden.

Trommelvliesbeschadiging en trommelvliesperforatie

In het ergste geval leidt een oormijtbesmetting tot een trommelvliesperforatie. Dit kan alleen door een operatie worden verholpen. Maar ook kleine scheurtjes in het trommelvlies kunnen door de mijt worden veroorzaakt. Deze leiden tot evenwichtsstoornissen of zelfs middenoorontstekingen.

Bloedoor

Zogenaamde bloedoren kunnen eveneens het gevolg zijn van een mijtbesmetting. Dit is een bultvormige bloeduitstorting aan het oor, die onbehandeld leidt tot vervormingen van het oor en een vernauwde gehoorgang. Een bloedoor ontstaat wanneer de hond zich vaak krabt en met de kop schudt. Hierdoor knappen of scheuren kleine bloedvaatjes in de oorschelp. Een bezoek aan de dierenarts is onvermijdelijk. Deze zuigt het bloed meermaals af met een injectiespuit. Keert een bloedoor meermaals terug, dan moet het bloedoor operatief worden geleegd en gehecht. Daarna mag de hond 14 dagen lang niet met de kop schudden of krabben, omdat de wond anders weer open kan gaan.

Diagnose

Als de hond een of meerdere van de bovengenoemde symptomen vertoont of als de oorschelp verkleurd is met bruine, kruimelige aanslag, moet een dierenarts worden geraadpleegd.
Om de diagnose voor de dierenarts te vereenvoudigen, kunt u vooraf thuis notities maken over het ongewone gedrag van het dier en deze laten zien.

Eerst onderzoekt de dierenarts de oorschelpen en het uitwendige oor grondig. Hij bekijkt het oorsmeer, dat door de mijtbesmetting zwart-bruin verkleurt. Maar ook korstvorming in het oor zijn belangrijke aanwijzingen voor een besmetting met de oormijt. Met behulp van een otoscoop kan de dierenarts de kleine beestjes in het oor zien kruipen.

Normaal gesproken wordt er uit het oor een uitstrijkje genomen, dat microscopisch wordt onderzocht op eitjes en levende mijten. Heeft de hond bijvoorbeeld een ernstige oorontsteking, dan verlaten mijten het oor en zoeken ze andere lichaamsdelen – zoals de ogen of het voorhoofd – om te overleven. Is dit het geval, dan getuigen alleen de gelegde eitjes van de mijten van een mijtbesmetting.

Allergieën en andere mijtsoorten kunnen eveneens verantwoordelijk zijn voor de symptomen, daarom is het raadzaam om een dierenarts te bezoeken die het eigen dier goed kent en allergieën e.d. op basis van de medische voorgeschiedenis kan uitsluiten.

Producttip: Oormijtolie hond/kat

Olie om in de oorschelp te druppelen
Dosering afhankelijk van de grootte van het dier, bijv. 2–3 druppels bij kleine honden en katten
Werkzame stoffen: Geraniol en Margosa-extract

Direct naar het product

Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.

Diagnose oormijten - welke behandelingsmogelijkheden zijn er?

Na de diagnose van een oormijtbesmetting reinigt de dierenarts allereerst het aangetaste oor. Hij verwijdert voorzichtig de korstige resten en het oorsmeer met behulp van een watje uit de gehoorgang en de uitwendige oorschelp. Het watje wordt hiervoor eerst gedrenkt in een reinigingsoplossing of er wordt een oorreinigingspreparaat direct in het oor aangebracht. De schudreflex van de hond zorgt er daarna voor dat resten van de reinigingsvloeistof worden verwijderd en het oor weer droog wordt.

Daarna schrijft de dierenarts preparaten tegen jeuk of, afhankelijk van de graad van de ontsteking, ontstekingsremmende druppels voor, zodat het oor volledig kan genezen.
Wonen er meer dieren in het huishouden, dan moeten deze eveneens met een anti-mijtmiddel worden behandeld. De infectieketen moet zo snel mogelijk worden doorbroken: mijten springen zeer snel van de ene gastheer op de andere en ook besmette maar symptoomloze dieren kunnen de mijten overdragen.

Medicamenteuze behandelingsmogelijkheden

Door de dierenarts voorgeschreven anti-mijtmiddelen hebben verschillende toepassings- en werkwijzen. De behandelingsduur van elk preparaat moet met de dierenarts worden afgestemd. De meeste middelen worden in de regel tussen de vier en zes weken gebruikt. De meest gebruikelijke preparaten bij een oormijtbesmetting zijn:

Zalven

Zalven worden regelmatig op en in het aangetaste oor aangebracht. Ze werken jeukstillend en doden mijten evenals hun gelegde eitjes betrouwbaar af.

Oordruppels

Oordruppels worden altijd voorgeschreven wanneer er naast een mijtenbesmetting ook sprake is van een ontsteking van het oor. Oordruppels bevatten ontstekingsremmende en antibacteriële werkzame stoffen die het oor laten genezen.

Spot-on-preparaten

Spot-on-preparaten zijn lokale antiparasitaire middelen die in de nek van de hond worden aangebracht, buiten het bereik van zijn tong.

Antibiotica

In het geval van een ernstige oorontsteking schrijft de dierenarts antibiotica voor die de bacteriën op grote schaal doden. Dit wordt toegediend in tabletvorm of als injectie. Omdat antibiotica alle bacteriën in het lichaam doden, is het belangrijk om na de toediening een kuur voor de darmflora van het dier te volgen. Deze bouwt de noodzakelijke en goede bacteriën in het darmslijmvlies weer op.

Alternatieve behandelmethoden

Niet altijd hoeven medicamenteuze behandelwijzen te worden gebruikt. Deze huismiddeltjes kunnen eveneens helpen tegen de symptomen van oormijt:

Kokosolie

De voor Aziatische gerechten veelgebruikte kokosolie heeft een voor oormijten onaangename geur en werkt antibacterieel. Als de ontsteking in het oor door de mijten niet te ver gevorderd is, kan men een behandeling met kokosolie proberen.

Olijfolie

De klassieker uit de mediterrane keuken werkt vanwege de productiewijze ontsmettend en kan bij het reinigen van het oor kiemdodend werken.

Homeopathie

Silicea-korrels door het voer kunnen eveneens ondersteunend werken bij de therapie tegen oormijt. De korrels worden graag ingezet bij middenoorontstekingen en stimuleren de natuurlijke afweer van het lichaam. Ook voor de nabehandeling van een bloedoor kunnen Silicea-korrels worden gebruikt.

Anti-mijtspray

Anti-mijtsprays zonder permethrine kunnen preventief tegen een besmetting van oormijt werken of ook na een besmetting worden aangebracht. Spray hiervoor het middel met regelmatige tussenpozen op de vacht van het dier. Sprays bevatten bijvoorbeeld ingrediënten zoals geraniol en margosa, die ook in de natuur voorkomen. Deze zijn mild maar tegelijkertijd effectief bij een mijtenbesmetting.

Effectief een oormijtbesmetting voorkomen

Om een oormijtbesmetting te voorkomen, die naast jeuk, evenwichtsstoornissen en een bloedoor ook tot ernstige oorontstekingen kan leiden, moet men preventieve maatregelen nemen zodat het eigen huisdier zo goed mogelijk beschermd is.

Naast anti-mijtsprays zonder permethrine, die men regelmatig op de vacht van het dier kan sprayen, moet men letten op een goede oorthygiëne.

De dierenarts kan speciale vloeibare preparaten voor oorreiniging voorschrijven. Bij het reinigen moet men erop letten geen wattenstaafjes te gebruiken. Deze duwen oorsmeer of andere bacteriën alleen maar dieper in de gehoorgang en kunnen het gevoelige trommelvlies beschadigen. Beter zijn watjes of eenvoudige doekjes voor de oorreiniging. De preparaten worden volgens instructie in het oor gedaan en dit wordt daarna enkele minuten gemasseerd, zodat het preparaat zich goed verdeelt en zijn volledige werking kan ontplooien. Nu kan het vuil met het watje worden verwijderd. De hond zal zich daarna uitschudden, zodat de laatste resten uit het oor worden verwijderd.

Mand en deken van de hond moeten eveneens grondig worden gereinigd. Omdat een besmette hond zich vaak krabt, kan het voorkomen dat hij mijten afgeeft aan de omgeving. Deze kunnen betrouwbaar met een anti-mijtspray, die op de ligplaatsen van de hond wordt gesprayd, worden gedood. Zo kan een herhaalde besmetting met oormijt worden voorkomen.

Heeft men een langharig ras, dan moeten de haren in de oren regelmatig worden getrimd om vervuiling en eventuele mijtenbesmetting te voorkomen.

Bestaat er een besmettingsgevaar voor de mens?

Ontdekken hondeneigenaren oormijt bij hun dier, dan komt onvermijdelijk de vraag op of de mijten ook op de mens overgaan. Oormijten zijn, anders dan andere mijtensoorten, echter niet besmettelijk voor de mens. De oormijt kan in zeer zeldzame gevallen op de mens overgaan, maar daar sterft hij zeer snel af. Symptomen die wijzen op een oormijtbesmetting zijn korstvorming op de bovenarmen en papels. Deze genezen echter vanzelf na een paar dagen.

FAQ

Wanneer treden oormijten op?

Bij direct lichamelijk contact kunnen oormijten van het ene dier op het andere overspringen. Ook symptoomloze besmette dieren kunnen oormijten verspreiden.

Hoe uit een oormijtbesmetting zich?

Als een hond opvallend vaak krabt, zijn kop scheef houdt of plotseling last heeft van evenwichtsstoornissen, moet een dierenarts worden geraadpleegd. Deze onderzoekt het oor met een loep en neemt voor microscopisch onderzoek een uitstrijkje van het oor. Maar ook zwart-bruin oorsmeer wijst op een besmetting met oormijt.

Hoe lang duurt het voordat de mijten bij de hond weg zijn?

Afhankelijk van de behandelmethode en de ernst van de besmetting kan de behandeling tussen de vier en zes weken duren.

Helpen alternatieve methoden zoals olijfolie?

Alternatieve methoden kunnen het genezingsproces goed ondersteunen. Anti-mijtsprays werken goed en moeten preventief en na een besmetting regelmatig worden gebruikt.