Schimmeltest binnenlucht XXL – 10 petrischalen voor de zelftest thuis

Na 10 dagen tel je de kolonies op elke schaal en vergelijk je elke ruimte met de buitenluchtschaal. Het beoordelingsblad helpt je bij het inschatten: ongeveer evenveel kolonies als buiten is onopvallend, duidelijk meer wijst op een bron in de ruimte.

Bij de zelftest tel je de kolonies zelf. Welke schimmels gegroeid zijn, kan alleen een lab bepalen – belangrijk, omdat sommige geslachten typisch zijn voor vochtschade.

De zelftest is geschikt als voordelige eerste check voor meerdere ruimtes, de labtest met buitenluchtvergelijking voor een nauwkeurigere beoordeling.

De set bevat 10 petrischalen. Gebruik er één voor de buitenlucht – dan kun je tot 9 ruimtes tegelijk testen of een ruimte na een maatregel opnieuw controleren.

Schimmelsporen zijn overal, ook buiten – en de hoeveelheid schommelt sterk per seizoen en weer. Daarom bestaan er geen grenswaarden voor schimmel binnenshuis.

Wat telt is de vergelijking: groeien er op de binnenschaal duidelijk meer of andere schimmels dan op de buitenschaal, dan wijst dat op een bron in je woning.

Precies 2 uur – binnen en buiten tegelijk. Zo zakken er genoeg sporen neer en zijn de schaaltjes vergelijkbaar.

Houd ramen en buitendeuren al 24 uur van tevoren dicht, ventileer niet en stofzuig niet. Zet airco of ventilatie ongeveer 8 uur van tevoren uit.

Ongeveer midden in de ruimte op tafel- of heuphoogte, niet in de tocht, niet in direct zonlicht en niet vlak naast planten, een fruitschaal of de vuilnisbak. De buitenschaal zet je tegelijk beschut tegen regen neer, bijvoorbeeld op een overdekt balkon.

Op een vensterbank buiten, onder een afdakje of op het terras – beschut tegen regen en direct zonlicht. Bij regen, storm of vorst kun je de test beter naar een andere dag verschuiven.

Na de bemonstering bewaar je de gesloten schaaltjes 10 dagen op kamertemperatuur op een donkere plek. Vanaf dag 3 mag je even kijken; tellen en vergelijken met het beoordelingsformulier doe je na 10 dagen.

Nee. Schaaltjes die al thuis zijn uitgebroed, kunnen niet meer zinvol worden geanalyseerd. Wil je weten welke schimmels groeien, kies dan de schimmeltest binnenlucht met labanalyse.

Laat de schaaltjes dicht, stop ze in een afsluitbaar plastic zakje en gooi ze bij het restafval. Open begroeide schaaltjes niet, zodat er geen sporen vrijkomen.

Een test met petrischalen is een momentopname en geen genormeerde meetmethode: hoeveel sporen er op de schaal vallen, hangt af van de ruimte, de luchtbeweging en de dag. Voor betrouwbare metingen adviseert het Duitse Umweltbundesamt (UBA) daarom methoden met een vast luchtvolume, uitgevoerd door vakmensen.

Als eerste check is de test toch zinvol – vooral met vergelijking met de buitenlucht en bepaling in het lab. Hij laat je zien of een grondiger onderzoek de moeite waard is. Een onopvallend resultaat sluit verborgen schimmel echter niet met zekerheid uit.

Omdat bij een open schaal niet bekend is hoeveel lucht erover is gestreken. Serieus vergelijken kun je de kolonies op de binnen- en de buitenschaal. Waarden per kubieke meter leveren alleen meetapparaten die een vast luchtvolume aanzuigen.

Alleen onbetrouwbaar. Stachybotrys groeit op zeer vochtig materiaal en geeft nauwelijks sporen af aan de lucht. Zie je een verdachte vlek, dan is een oppervlaktetest de betere keuze.

Zoek eerst de oorzaak – schimmel heeft vocht nodig. Controleer de luchtvochtigheid, buitenmuren, raamdagkanten en plekken achter meubels.

Kleine, oppervlakkige plekken tot 0,5 m² met een bekende oorzaak kun je volgens de UBA-schimmelrichtlijn zelf verwijderen – met handschoenen en FFP2-masker, maar niet bij allergieën of een verzwakt immuunsysteem. Grotere schade of een onduidelijke oorzaak horen thuis bij een gespecialiseerd bedrijf of een deskundige.

Het rapport is een oriënterende zelfcontrole, geen deskundigenrapport. Het documenteert je vermoeden en is een goede aanleiding om je verhuurder schriftelijk over het gebrek te informeren.

Bij een geschil beslist doorgaans het rapport van een deskundige die ter plaatse oorzaak en omvang beoordeelt.

Bij grotere of terugkerende schimmel, een onduidelijke vochtbron, na waterschade met verzekeringsclaim en altijd wanneer het tot een geschil met verhuurder of verkoper komt. Een onderzoek ter plaatse kost meestal enkele honderden euro's. Onze test vervangt dat niet, maar helpt je inschatten of het nodig is.

Schimmel kan allergieën en irritatie van de luchtwegen bevorderen en astma verergeren. Extra gevoelig zijn mensen met allergieën, met een verzwakt immuunsysteem en kinderen. Of klachten echt door schimmel komen, kan alleen een arts beoordelen.

Hoe dan ook: schimmel binnenshuis moet worden verwijderd en de oorzaak moet worden verholpen.

Tot de datum die op de verpakking staat. Bewaar de schaaltjes tot dan koel, donker en droog – niet in de vriezer – en voer de test zo snel mogelijk na ontvangst uit.