De meest hardnekkige plaag in de tuin - gegroefde lapsnuitkever!
De tuin is voor veel mensen een plek van creativiteit, rust en ontspanning. Erg vervelend als de met zorg gekoesterde planten echter plotseling beginnen te kwakkelen en er vraatschade aan de bladeren te zien is. Vooral mooie rododendrons en hortensia's evenals klimop en aardbeiplanten vertonen bij een aantasting door de gegroefde lapsnuitkever bochtige vraatschade aan de bladeren. Dat ziet er niet mooi uit, maar het is niet gevaarlijk voor de plant. De vraatzuchtige larven van de gegroefde lapsnuitkever leven onder de grond en vreten daar aan de planten. Voedingsgebrek is daarop vaak het gevolg.
Gegroefde lapsnuitkever - algemene informatie
Gegroefde lapsnuitkevers zijn kleine zwarte kevers, die vooral 's nachts actief zijn. Overdag verstoppen ze zich echter onder de grond. Ze eten maar al te graag het sappige bladgroen van verschillende planten. Kenmerkend voor de gegroefde lapsnuitkever is dat ze bochtvormige vraatsporen aan de bladeren achterlaten.
Anders dan bij andere insectensoorten, is er in de vrije natuur normaal gesproken slechts één generatie gegroefde lapsnuitkevers per jaar. In kassen of zeer warme gebieden kunnen zich echter meerdere kevergeneraties per jaar ontwikkelen, omdat ze daar de optimale temperaturen aantreffen.
Larven van de gegroefde lapsnuitkever: De echte plaag!
Aangevreten bladeren zijn niet mooi, dat klopt. Deze zijn echter niet strikt noodzakelijk voor de groei en het leven van de plant. De kracht van een plant komt altijd uit de wortels. Worden deze echter door vraatzuchtige larven aangevreten, dan kan in het ergste geval de hele plant verpieteren en afsterven. De schuldigen zijn vaak de larven van de gegroefde lapsnuitkever, die in de aarde leven en zich voeden met de wortels van de planten om zich verder te ontwikkelen.
De gegroefde lapsnuitkever ontwikkelt zich (net als andere kevers) via een larve en een pop. Nadat ze uit het ei zijn gekropen, vreten ze aan de fijne wortels van de planten, verpoppen ze zich en komen ze vervolgens uit als kever. Deze tijdsspanne bedraagt in de volle grond bijna een jaar.
Larve van de gegroefde lapsnuitkever - uiterlijk en levenswijze
Een vrouwtje van de gegroefde lapsnuitkever kan per generatie 1.000 eieren leggen. Deze legt ze in de aarde in de buurt van de waardplanten. De uitgekomen larven hebben een wit, ongeveer een centimeter lang en gekromd lichaam met een bruine kop. Ze kunnen in de bodem overwinteren en verpoppen zich in het komende voorjaar. De eerste nieuwe kevers zijn daarom meestal tussen mei en juni in de tuinen te vinden.
Andere kevers van dezelfde generatie komen nog tot in juli uit en vreten tot in de herfst door. Daarna trekken ze zich terug in de bodem, waar ze tijdens de winter bescherming vinden tegen kou en ijs. In het daaropvolgende voorjaar begint de cyclus opnieuw.
Waarom vreten larven van de gegroefde lapsnuitkever aan wortels?
In de wortels vindt de larve van de gegroefde lapsnuitkever benodigde voedingsstoffen voor de verdere ontwikkeling. Vooral de fijne wortels, die de planten dringend nodig hebben voor de wateropname, vallen ten prooi aan de hongerige larven. Larven die vlak voor de verpopping staan, vreten zich echter door de schors van de plant tot aan de stamvoet en knagen daar de schors van de hoofdwortels af.
Het vraatgedrag van de larven leidt soms ook tot secundaire infecties met bodemschimmels, die via de open vraatplekken de plant kunnen binnendringen. Verwelkingsziekten zoals Verticillium zijn dan verantwoordelijk voor droge takken, bladeren en twijgen.
Welke planten tast de gegroefde lapsnuitkever aan?
De gegroefde lapsnuitkever tast niet alle tuinplanten aan. Voor deze planten hebben ze een voorkeur vanwege de stugge bladeren:
Producttip: HB-aaltjes tegen taxuskever & engerlingen
- Levende nuttige insecten (aaltjes) om te gieten
- Los de inhoud van de verpakking op in water en giet dit over de aangetaste oppervlakken of wortelkluiten
- Houd het substraat daarna 2–4 weken vochtig
Hoe bestrijd je larven van de taxuskever?
Omdat de larven van de taxuskever de echte boosdoeners zijn die bestreden moeten worden voordat ze zich tegoed doen aan de wortels van de geliefde tuinplanten, heb je slechts enkele mogelijkheden om de larven te bestrijden.
Kevers verzamelen
Een mogelijkheid is om de volwassen kevers regelmatig van de planten te plukken. Hiervoor moet je echter de schemering afwachten. Zodra de kevers tevoorschijn komen, verzamel je ze in een bakje en overgiet je dit met heet water. Alleen zo sterven de kevers en kunnen ze geen nieuwe eitjes leggen. Omdat er echter per vrouwtje tot wel 1.000 eitjes gelegd kunnen worden, is dit een langdurige en ook moeizame onderneming.
Waarom chemische plantenmiddelen niet werken
Sommigen proberen het met gewasbeschermingsmiddelen die ze aan het gietwater toevoegen of op de plant zelf sproeien. Gewasbeschermingsmiddelen helpen echter niet op lange termijn tegen de lastige kevers, omdat deze alleen weglopen totdat het middel door de regen is weggespoeld. Daarna komen ze echter terug en begint het probleem opnieuw.
Houtwol onder de planten leggen
Een andere methode om de kleine zwarte kevers te verzamelen is door houtwol dicht rondom de plant te verspreiden. De kevers gebruiken de houtwol als schuilplaats en kunnen nu dagelijks worden verzameld en met heet water worden gedood.
Natuurlijke vijanden
De kleine zwarte kevers zijn een lekkernij voor sommige diersoorten. Als je ze een reden geeft (bijv. vogelhuisje, nestgelegenheid, stenen etc.) om zich in de tuin te vestigen, dan wordt de populatie taxuskevers op natuurlijke wijze zeer snel gedecimeerd.
Deze diersoorten lusten wel een taxuskever:
- Egels
- Spitsmuizen
- Hagedissen
- Mollen
- Vogels
Hoe komen taxuskevers in de tuin?
Helaas behoort de taxuskever tot de hardnekkigste plagen in de tuin, waartegen je alleen met veel geduld en langdurig werk kunt optreden. Meestal onopgemerkt komt de kleine kever in de aarde van gekochte potplanten of plantensubstraat mee naar huis. Bij licht verstopt hij zich in de aarde, waardoor veel tuiniers in eerste instantie helemaal niet merken dat ze de plaag in hun hortensia hebben. Pas geleidelijk aan wordt de schade zichtbaar.
Hoe kun je taxuskevers op lange termijn bestrijden?
Om de voortplantingscyclus te doorbreken, moet je ingrijpen waar de grootste schade ontstaat - bij de wortel (in de letterlijke zin van het woord!). Als de wortel etende larven zich niet kunnen ontwikkelen tot volwassen en voortplantingsrijpe kevers, kan de ontwikkelingscyclus op lange termijn worden doorbroken en de taxuskever inclusief larven volledig worden verwijderd.
Larven van de taxuskever bestrijden met aaltjes
De meest effectieve methode om larven van de taxuskever te bestrijden zijn aaltjes. Aaltjes zijn nematoden. Deze meercelligen zijn zeer soortenrijk (schattingen liggen tussen de 20.000 en 10 miljoen verschillende wormsoorten die wereldwijd zouden bestaan) en leven in vochtige aarde. Sommige soorten leven van microben, andere parasiteren daarentegen op larven van andere insecten en zijn zeer nuttig bij de natuurlijke plaagbestrijding.
Om aaltjes effectief te laten zijn, moet je de levenscyclus van de taxuskever kennen. Afhankelijk van het weer en de temperatuur komen de eerste volwassen taxuskevers uit tussen mei en augustus. Om de eitjes te kunnen leggen, moet de bodem niet alleen zanderig zijn, maar ook humusrijk. Een ander criterium zijn planten waar de taxuskever de voorkeur aan geeft.
Aaltjes tegen taxuskever - hoe werkt dat?
Aaltjes (nematoden), die worden ingezet tegen larven van de taxuskever, parasiteren de larven in de bodem. Ze dringen de larven binnen, doden ze met behulp van symbiotische bacteriën en verlaten vervolgens de lege huls om op zoek te gaan naar de volgende larve. Aaltjes (nematoden) zijn afhankelijk van de larven, omdat ze alleen zo aan voedingsstoffen komen en anders afsterven. Daarom kunnen ze niet preventief worden uitgezet.
Het is gebleken dat het het beste is om aaltjes (nematoden) tussen augustus en oktober uit te zetten. De laatste generatie taxuskevers wordt hierdoor belet om te overwinteren, omdat ze door de aaltjes (nematoden) worden opgegeten en het keverprobleem zou in het beste geval in het volgende voorjaar niet meer aanwezig moeten zijn.
Waar moet men op letten bij aaltjes (nematoden)?
Aaltjes (nematoden) zijn kleine rondwormen die in poedervorm bij u thuis worden bezorgd. Omdat het levende organismen zijn, moeten ze zo snel mogelijk in de aarde worden uitgezet, anders sterven ze.
Let er voor het uitzetten op dat de bodem rond de betreffende planten niet te hard en droog is. De bodem met een hark wat losmaken en bevochtigen vergemakkelijkt de behandeling met aaltjes (nematoden). Doe hiervoor het zakje met de aaltjes (nematoden) simpelweg in het gietwater en bewater de planten rondom de wortels hiermee. Doe dit alleen bij een bewolkte hemel of in de schemering, omdat aaltjes (nematoden) zeer gevoelig reageren op de harde uv-straling en sterven. Let er tijdens de behandeling met aaltjes (nematoden) op dat de bodem altijd vochtig (niet nat!) blijft en niet uitdroogt - alleen zo kunnen de aaltjes (nematoden) hun werk doen.
In potplanten kunnen aaltjes (nematoden) eveneens worden uitgezet.
Let op: Aaltjes (nematoden) zijn alleen actief zolang de temperaturen boven 12 graden Celsius zijn. Daaronder staken ze hun activiteiten. Om er echt zeker van te zijn dat alle larven van de taxuskever zijn bestreden, is een tweede uitzetting in het volgende voorjaar zinvol.
Bronnen en verdere links
- https://www.lwk-niedersachsen.de/lwk/news/37146_Bek%C3%A4mpfung_des_Dickmaulr%C3%BCssler
- https://www.poetschke.de/beratung/dickmaulruessler/
- https://www.umweltbundesamt.de/dickmaulruessler

Reacties (0)
Schrijf een reactie
Reacties worden gecontroleerd voor publicatie.