Hoe mijten bij paarden goed te bestrijden

Onaangename bezoekers in de paardenstal

Mijten komen overal ter wereld voor. Sommige soorten leven onder de grond, andere boven de grond. Sommige, zoals de huisstofmijt, vallen geen andere levende wezens aan, terwijl andere een gastheer nodig hebben om te overleven. Dieren zijn de favoriete gastheren van sommige mijtsoorten, die ook huisdieren zoals honden, katten, konijnen of grasparkieten kunnen treffen. Andere mijtsoorten geven de voorkeur aan landbouwhuisdieren zoals kippen. Helaas zijn er, vooral bij de wisseling van de seizoenen, ook enkele mijtsoorten die paarden als gastheer uitkiezen. Waarom dat zo is en wat u tegen een mijtenplaag kunt doen, leest u hier.

Wat zijn mijten?

Mijten behoren tot de klasse van de spinachtigen en worden gemiddeld tussen de 0,2 en 0,7 millimeter groot. Hun levensduur bedraagt meestal enkele maanden, waarin ze zich razendsnel kunnen voortplanten. Sommige mijtsoorten voeden zich met huidweefsel, andere weer met bloed en weefselvloeistof. Als een paard door hen wordt aangevallen, veroorzaken ze meestal huidontstekingen en eczeem met hevige jeuk , wat voor het dier erg onprettig is.

Waarom vallen mijten paarden aan?

Verschillende mijtsoorten kunnen paarden aantasten. Dit gebeurt meestal wanneer de seizoenen veranderen. In het voorjaar en in het najaar vergen snel wisselende temperaturen en de rui veel van het immuunsysteem van paarden, waardoor mijten gemakkelijk spel hebben. Maar ook een hogere luchtvochtigheid in de stal vormt een optimale leefomgeving voor deze kleine spinachtigen. Vooral koudbloedpaarden, pony's en Tinkers zijn gevoelig voor een mijtenplaag. Ze kunnen echter ook warmbloedpaarden aantasten die in de stal verblijven.

Ein Pferdehuf wird ausgekratzt

Welke mijtsoorten vallen paarden aan?

Van de 50.000 mijtsoorten die wereldwijd voorkomen, zijn er enkele die de voorkeur geven aan paarden als gastheer.

Schurftmijt

Deze mijtsoort leeft bij voorkeur onder het huidoppervlak, graaft met haar monddelen gangen in de huid en legt daar haar eitjes. Ze veroorzaakt de Sarcoptes-schurft, die gepaard gaat met huidontstekingen en hevige jeuk. Niet alleen paarden hebben last van de schurftmijt; ook huisdieren en wilde dieren kunnen erdoor worden aangetast.

Deze mijtsoort valt eerst de kop van het paard aan en verspreidt zich daarna over het hele lichaam. Sommige paarden lijden aan haaruitval. Een sterke besmetting kan leiden tot opengekrabde wonden die door vuil of stofdeeltjes kunnen infecteren, waardoor een snelle en effectieve behandeling belangrijk is.

Chorioptes-mijt

Deze mijtsoort veroorzaakt bij paarden de zogenaamde been- of voetenschurft. De benen en hoeven zijn aangetast. Net als bij de schurftmijt leidt een besmetting met de Chorioptes-mijt tot hevige jeuk en een ontstoken huid. Omdat de dieren proberen te krabben, kunnen huidgebieden kapot worden geschuurd. De meeste paarden worden door de Chorioptes-mijt aangetast, waardoor voetenschurft de meest voorkomende aandoening is. De mijt voedt zich met weefselvloeistof die ze met haar monddelen uit de opperhuid zuigt. Aangetaste paarden stampen vaak met hun hoeven en knabbelen aan de aangedane benen. Dieren die besmet zijn met de Chorioptes-mijt kunnen verschillende vormen van voetenschurft vertonen:

Voetenschurft met korst- en schilfervorming
Voetenschurft met nattende, stinkende huiduitslag
Voetenschurft met wratachtige huidveranderingen

Psoroptes-mijt

Een besmetting met de Psoroptes-mijt is relatief zeldzaam. Deze veroorzaakt bij het paard lichaamsschurft of oorschurft. Ook deze besmetting veroorzaakt bij het paard hevige jeuk en huidveranderingen. Vooral de manen en de staart zijn als eerste aangetast. De mijt kan zich echter over de hele romp van het paard verspreiden. Aangetaste huidgebieden zien er perkamentachtig uit, zijn zeer droog en kunnen bovendien knobbeltjes en korsten vertonen.

Herfstmijt

Een besmetting met de herfstmijt (Trombicula autumnalis) komt zelden voor. Als een paard besmet is, veroorzaakt de beet van de mijt jeuk en huidontstekingen die kunnen gaan etteren. Het paard krabt zich zeer vaak, wat tot open wonden kan leiden.

Symptomen van een mijtenplaag bij het paard

Wanneer paarden besmet zijn met mijten, treden er afhankelijk van de mijtsoort verschillende symptomen op. Het immuunsysteem van de paarden reageert op de mijtenbeet met jeuk en huiduitslag. Voor de paarden is dit erg onprettig; ze proberen de jeuk weg te krabben, wat in veel gevallen kan leiden tot een secundaire ontsteking van de huid en ook secundaire infecties.

De vacht van de paarden ziet er vaak dof en vies uit. Kale plekken van twee tot wel 10 centimeter lang kunnen zeker voorkomen. Ook rode, schilferige huid onder de vacht is geen zeldzaamheid bij een mijtenbesmetting.

Producttip: Mijtenspray paarden

Repellent voor gebruik op het dier en de ligplaats
Kop, ogen en luchtwegen van het dier vermijden
Werkzame stof: Geraniol (0,2 g/100 ml)

Direct naar het product

Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.

Overdracht

Bij een vermoeden van een mijtenbesmetting is het absoluut noodzakelijk om snel te handelen. Mijten kunnen zeer snel van gastheer wisselen en andere paarden in de stal besmetten.
Vooral paarden met een zwak of verzwakt immuunsysteem hebben een hoger risico om met mijten besmet te raken. Als dieren dicht op elkaar in de stal staan, neemt het risico op mijtenoverdracht toe. Maar ook gezamenlijk gebruikte voorwerpen zoals dekens of poetsspullen kunnen met mijten besmet zijn, waardoor een goede en regelmatige reiniging erg belangrijk is.

Mijten kunnen ook van het paard op de mens worden overgedragen, maar omdat de mens niet de ideale gastheer is, duurt een mijtenbesmetting niet lang. Meestal raken mensen besmet met mijten via besmette huisdieren zoals honden of katten.

Diagnose

Om een mijtenbesmetting te diagnosticeren, neemt de dierenarts na het eerste gesprek, waarin men de symptomen zo goed mogelijk moet beschrijven, een huidafkrabsel van de aangedane plek.

Afhankelijk van welke mijtsoort de arts vermoedt, wordt het huidmonster op verschillende dieptes genomen. Sommige mijtsoorten leven vlak onder het huidoppervlak, andere graven zich dieper in de opperhuid.

Het afgenomen huidafkrabsel wordt behandeld met kaliloog of een andere vloeistof die de mijten doodt. Deze kunnen nu microscopisch worden onderzocht en gedetermineerd. Daarna stemt de dierenarts de optimale behandelwijze af.

Behandelingsmogelijkheden

Er is een grote kans dat het besmette dier ook andere soortgenoten in de stal met mijten heeft besmet. Daarom is het noodzakelijk om de behandeling uit voorzorg bij alle paarden in de stal uit te voeren, om het risico op een vervolginfectie zo veel mogelijk te minimaliseren.

Belangrijk na een mijtenbesmetting is een goede en regelmatige hygiëne. Het besmette lichaamsdeel moet eerst met water worden gereinigd. Omdat mijten de voorkeur geven aan een hoge luchtvochtigheid, moet men de vochtige vacht daarna goed drogen.
Heeft het paard een langere vacht, dan moet deze worden ingekort, zodat de vacht over het algemeen sneller droogt en er meer lucht bij de huid komt.

Omdat de jeuk en de huidirritaties kwellend zijn voor paarden, moet men niet lang experimenteren, maar goede en snel werkende medicijnen gebruiken, zodat de symptomen van de besmetting snel afnemen en het paard kan herstellen.

Shampoo

Om de vacht van mijten te reinigen, kan men wasbehandelingen met speciale shampoos uitvoeren. Sommige shampoos werken verkleurend, waardoor men voor het gebruik op een onopvallende plek moet uitproberen hoe de vacht op het product reageert. Voor het gebruik de vacht bevochtigen en de shampoo goed over de hele vacht verdelen, eventueel kort laten inwerken en met voldoende water grondig uitspoelen. Daarna de vacht goed drogen.

Medicijnen

Het kan zijn dat het anti-mijtmiddel via het speeksel of het bloed moet worden opgenomen. Bij voorgeschreven orale medicijnen moet men ervoor zorgen dat het paard het medicijn ook doorslikt. Pasta's kunnen bijvoorbeeld direct in de bek worden gegeven. De dosering bij injecties moet men altijd heel nauwkeurig volgens de instructies uitvoeren, omdat de werkzame stoffen via het bloed veel sneller worden opgenomen dan via het maagslijmvlies.

Alternatieve methoden

Naast medicijnen op recept zijn er voor de aanvullende behandeling ook enkele huismiddeltjes bewezen die de mijtenbesmetting sneller kunnen laten afnemen.

Kokosolie

Kokosolie staat bekend om zijn goede werking tegen mijten. U kunt het ofwel direct op de paardenhuid aanbrengen of door het voer mengen. De voor ons nauwelijks waarneembare geur is voor mijten zeer onaangenaam.

Theeboomolie

Ook theeboomolie kan ondersteunend worden gebruikt naast een medische behandeling. De olie werkt antibacterieel en schimmeldodend. Sommige paarden reageren allergisch op theeboomolie, daarom mag het nooit zomaar worden gebruikt. Net als kokosolie kan het op de huid worden aangebracht (voeg 10 druppels theeboomolie toe aan shampoo en was het dier hiermee). Theeboomolie mag niet oraal worden toegediend.

Homeopathie

Homeopathische middelen kunnen worden ingezet ter ondersteuning en nazorg van de behandeling. De exacte dosering en het middel mogen alleen worden gebruikt na overleg met de behandelend dierenarts.

Kun je een mijtenbesmetting voorkomen?

Een mijtenbesmetting is helaas niet volledig uit te sluiten. Om de kans op een mijtenbesmetting echter te minimaliseren, kun je preventief een aantal dingen doen.
Als je poetsspullen deelt met anderen, moet je deze regelmatig in azijn laten weken. Dit doodt mijten en minimaliseert de overdracht van mijten van het ene paard op het andere. Ook dekens en borstels moeten worden gedesinfecteerd en gewassen.

Omdat mijten vooral paarden treffen met een verzwakt immuunsysteem, is het allerbelangrijkste om te zorgen voor een goed immuunsysteem. Vooral tijdens de rui, wanneer de voedingsstoffenbalans daalt, is het noodzakelijk om sporenelementen bij te voeren en voor vers voer te zorgen.

Suiker moet in het voer van paarden zo min mogelijk worden gebruikt. Mijten houden van suiker, dat vooral als zetmeel in krachtvoer aanwezig is. Daarom moet je voor zover mogelijk krachtvoer vermijden en beter droog hooi voeren.

Ook gestreste dieren zijn vatbaarder voor mijten, daarom is het belangrijk dat het paard voldoende weidegang heeft en tevreden is in zijn kudde.
Bij rassen met lang haar moet de vacht worden ingekort, omdat anders de mijteneitjes in de haren blijven hangen. Bovendien is de paardenhuid met een kortere vacht beter te verzorgen.

Alle beschreven maatregelen moeten worden uitgevoerd zodra de rui begint. Normaal gesproken is dit in september/oktober, wanneer de temperaturen onder de 15°C dalen.

Veelgestelde vragen

Kun je mijten herkennen?

Nee, mijten zijn voor het menselijk oog nauwelijks te zien. Als een paard zich plotseling erg vaak krabt, kun je er echter vanuit gaan dat het in contact is gekomen met mijten.

Zijn mijten gevaarlijk?

Nee, mijten zijn niet gevaarlijk. Ze brengen geen ziektes over. Er kunnen echter secundaire infecties optreden door jeuk en opengekrabde huid.

Wat is schurft bij het paard?

Schurft is een huidaandoening als gevolg van een mijtenbesmetting. Deze is zeer goed te behandelen met medicatie en wasbehandelingen.

Hoe kun je een mijtenbesmetting voorkomen?

Je moet letten op een goede hygiëne, poetsspullen en gezamenlijk gebruikte materialen regelmatig desinfecteren en het paard regelmatig met water en shampoo reinigen. Daarnaast moet je letten op een goed immuunsysteem van het dier, omdat dit mijten op afstand houdt.