Schildwantsen in Duitsland - komen ze veel voor?
Er zijn verschillende soorten wantsen in Duitsland. Van de schildwantsen is er een groot aantal. Velen van hen leven vegetarisch, wat betekent dat ze met hun snuit plantensappen opzuigen. Er zijn echter ook aaseters en roofwantsen die zelfs de menselijke huid kunnen doorboren en chronische hart- en darminfecties kunnen veroorzaken.
Wij stellen de meest voorkomende soorten schildwantsen voor en laten zien hoe u ertegen kunt optreden.
Algemene informatie over schildwantsen
Wat alle soorten schildwantsen gemeen hebben, is dat ze hun voedsel (of het nu plantensappen of levende andere insecten zijn) alleen in vloeibare vorm tot zich kunnen nemen. Vleesetende wantsen spuiten een spijsverteringsvloeistof in hun prooi, waardoor de binnenkant vloeibaar wordt tot een voedselbrij. Daarna kunnen de wantsen andere wantsen leegzuigen.
Van ei tot volwassen wants moeten de insecten vijf keer vervellen. Om te kunnen vervellen, moeten ze echter voedsel opnemen. Omdat wantsen echter zeer robuust zijn, kunnen ze ook tot enkele weken zonder voedsel overleven.
Vuurwants - veelvoorkomend probleem in tuinen
Velen kennen de opvallend rood-zwart gepantserde kleine kevers, die zich vooral in het warme seizoen op bomen, op de grond en in struiken ophouden: vuurwantsen (Pyrrhocoridae). Deze behoren tot de meest voorkomende wantsensoorten die in onze eigen tuinen en parken leven. Lindebomen behoren tot hun favoriete kostje. U hoeft zich echter niet per se zorgen te maken als u vuurwantsen in de tuin ontdekt: ze zijn meestal onschadelijk. Uitgebreide informatie over vuurwantsen kunt u lezen in dit blogartikel: Vuurwantsen bestrijden - zinvol of volkomen onnodig?
Lindewantsen - gast uit het Middellandse Zeegebied
Vanwege de door het klimaat warmere seizoenen heeft een wantsensoort uit het Middellandse Zeegebied zich ook bij ons gevestigd. De lindewants (Oxycarenus lavaterae) houdt de vuurwants vaak gezelschap. Qua kleur lijkt hij er in grote mate op - ook hij heeft een zwart-rode kleur. Vooral in het voorjaar en najaar zijn ze actief en belegeren ze letterlijk lindebomen, in de schors waarvan ze overwinteren. De lindebomen dienen de wantsen bovendien ook als hoofdvoedselbron. Maar ook hazelaars, hibiscus, heemst en struikmalva's behoren tot de planten die deze wantsensoort graag aantast. Grote zorgen hoeft u zich echter niet te maken: ze vormen nauwelijks een gevaar voor de plant en vallen ook geen mensen aan.
Lindewantsen worden vanwege de geringe schade die ze veroorzaken tot de overlastveroorzakers gerekend - ze zijn niet graag gezien en hinderlijk, maar niet gevaarlijk.
Voortplanting en levenswijze
Bevruchte vrouwtjes leggen de eitjes in de schors van de lindebomen af. Zodra de larven uitkomen, trekken ze naar de boomkroon, waar ze het plantensap uit de bladeren en verse scheuten van de boom zuigen. Schadelijk voor de boom is dat echter niet. Lindewantsen doorlopen een zeer snelle ontwikkeling: van larve tot volwassen wants verstrijkt in het ideale geval slechts vier weken. Is het gedurende de zomer erg warm, dan planten lindewantsen zich meerdere keren voort.
Bestrijding van lindewantsen
Als u lindewantsen uit de tuin wilt verjagen, kunt u het beste afzien van chemische werkzame stoffen. Even effectief zijn huismiddeltjes die volledig zonder permethrine of DEET werken, of biociden met geraniol.
Als u bijvoorbeeld water en biologisch afbreekbaar afwasmiddel mengt in een verhouding van 3:1, kunt u de linde daarmee besproeien. Het mengsel zorgt ervoor dat lindewantsen snel het hazenpad kiezen.
Maar ook biociden met de werkzame stof geraniol, die een afschrikkende werking heeft op wantsen, zijn zinvol. Spuit het product eenvoudig op de schors van de linde - zodra de wantsen geraniol ruiken, gaan ze er snel vandoor. Als contactinsecticide doodt geraniol wantsen daarentegen binnen 48 uur.
Bruine marmorwants - Aziatische plaag in Duitse tuinen
De bruine marmorwants (Halyomorpha halys) komt oorspronkelijk uit Azië. Inmiddels heeft ze zich echter bijna overal ter wereld verspreid en is ze uiterst hinderlijk. Ze houdt van zoete plantensappen, die ze haalt uit boomgaarden en van de lokale appelboom.
De wants is relatief onopvallend en heeft een bruingrijs gemarmerd pantser. Haar voelsprieten zijn daarentegen zwart-wit gestreept, waaraan u haar vrij goed kunt herkennen. Bij temperaturen boven de tien graden wordt de wants actief en gaat ze op zoek naar voedsel.
Voortplanting en levenswijze
Na de bevruchting eet het vrouwtje zich vol en begint daarna met het leggen van eitjes. Gemiddeld kan één enkel vrouwtje tot wel 200 eitjes tegelijk leggen, die ze aan de onderkant van bladeren van planten bevestigt. Na enkele dagen komen de larven uit en gaan ze op zoek naar voedsel. In tegenstelling tot de lindewants, die zich binnen vier weken tot een volwassen wants kan ontwikkelen, heeft de bruine marmorwants meestal tot twee maanden nodig voordat ze geslachtsrijp is.
In tegenstelling tot de lindewants, die in de schors van bomen overwintert, zoekt de bruine marmorwants graag beschutte en droge plekken op. Daarom ziet u ze vaker in tuinhuisjes of woningen.
Schadebeeld
De bruine marmorwants is een plaagdier dat de voorkeur geeft aan een gevarieerd menu. Deze soort wants tast meer dan 100 verschillende plantensoorten aan - vooral echter verschillende fruitsoorten en sierbomen, evenals groente- en akkerbouwgewassen.
Een aantasting door de bruine marmorwants is erg vervelend voor tuiniers en boeren, omdat de wants bij voorkeur appel- en kersenbomen evenals perzik-, nectarine- en perenbomen aanvalt. Voor frambozenplanten deinst ze echter net zo min terug als voor seringen. Groentesoorten zoals paprika en tomaten staan eveneens op haar menu. Problematisch is dat de fruit- en groentesoorten door de snuit van de bruine marmorwants worden aangeprikt. In het speeksel van de wants bevindt zich een enzym waardoor vlekken op de schil ontstaan - de vruchten kunnen niet herstellen en worden ontsierd. Oogstverliezen door de bruine marmorwants zijn helaas geen zeldzaamheid.
Bruine marmorwantsen bestrijden
Natuurlijke vijanden zijn bij de bestrijding van de bruine marmorwants in het voordeel, omdat er geen chemische insecticiden hoeven te worden gebruikt en de levensmiddelen (vooral in kassen) eetbaar blijven. Sluipwespen, die de eitjes van de wantsen parasiteren, zijn een goede mogelijkheid in de strijd tegen de bruine marmorwants. Bovendien kunt u chemievrije insecticiden spuiten die de bruine marmorwants kunnen verjagen of doden.
Vergelijkbaar met de bruine marmorwants is de zuidelijke groene schildwants, die zich door de steeds warmere zomers ook in onze streken heeft gevestigd. Wat u tegen deze wantsensoort kunt doen, leest u in dit blogartikel: Zuidelijke groene schildwantsen herkennen en bestrijden.
Producttip: Wantsenspray
- Repellent voor het inspuiten van schuilplaatsen, holtes en looproutes
- Voor binnen en buiten
- Werkzame stof: geraniol (3 g/100 ml)
Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.
Bremwants - houdt van zanderige locaties
De bremwants (Piezodorus lituratus) is een kleinere wantsensoort, die tot 12 millimeter lang wordt. De kleur varieert afhankelijk van het seizoen: in het voorjaar zijn ze lichtgroen, terwijl de wantsen in de nazomer een roodachtig-paarse kleur krijgen.
Zoals de naam al doet vermoeden, geeft de bremwants de voorkeur aan bremsoorten zoals verfbrem, brem of ook vlinderbloemigen. Maar ook lupinen, klaver en wikke zijn niet veilig voor deze vraatzuchtige wantsen.
In tegenstelling tot de marmerschildwants, die graag in huizen overwintert, zoekt de bremwants voor de overwintering losse bodems onder een van haar waardplanten op.
Voortplanting en levenswijze
De paring van volwassen bremwantsen begint in het late voorjaar; een vrouwtje kan tot 100 eitjes tegelijk leggen, die ze in groepjes van 10 tot 20 eitjes op bladeren en vruchten van bremplanten afzet.
Net als bij andere wantsensoorten kun je bremwantsen besproeien met een mengsel van water en afwasmiddel of middelen met de werkzame stof geraniol gebruiken om de wantsen van de planten in de tuin te verjagen. Voor mensen en huisdieren zijn de wantsen echter ongevaarlijk en slechts hinderlijk.
Roodpootwants - lichtgevende plaaggeesten
De roodpootwants (Pentatoma rufipes) wordt tot 15 millimeter lang en heeft een karakteristieke roodachtige kleur. In de zomer zijn ze bronskleurig, terwijl ze in de herfst donkerbruin verkleuren. Hun voelsprieten en poten hebben daarbij een felrode kleur, waaraan je ze goed kunt herkennen.
Voortplanting en levenswijze
Hun nimfen zijn optimaal gecamoufleerd en vaak op de boomschors nauwelijks te onderscheiden. In tegenstelling tot andere wantsensoorten zijn de eilegsel erg klein - een vrouwtje legt in één legsel maximaal 14 eitjes. Ze houdt, net als de marmerschildwants, van appel- en perenbomen. De afgelopen jaren hebben ze zich steeds verder verspreid en veroorzaken ze inmiddels oogstschade, omdat ze ook graanaren als voedselbron aantasten.
Deze wantsensoort eet echter niet alleen plantensappen, maar ook aas en kleine vliegen. Desondanks zijn ze ongevaarlijk voor mens en dier en behoren ze tot de plaaggeesten. Problematisch zijn ze echter wanneer ze in huizen en binnenruimtes plekken zoeken om te overwinteren. Hier is het aan te raden om kieren met diatomeeënaarde te bestrooien. De fossiele algen van diatomeeën vernietigen de beschermende pantserlaag van de wantsen en drogen ze daardoor uit.
Groene stinkwants - een stinkend probleem
De groene stinkwants (Palomena prasina) is inmiddels de populairste wantsensoort in Duitsland. De reden hiervoor is hun massale voorkomen in Zuid-Duitsland, waar ze steeds vaker in huizen worden aangetroffen. Zeer karakteristiek is hun felgroene kleur van het pantser - in de herfst en winter verkleurt het pantser echter naar bruin. Arte heeft een interessante documentaire over stinkwantsen gepubliceerd, die u bij interesse hier kunt bekijken.
Voortplanting en levenswijze
Stinkwantsen leven op loofbomen, op struiken en komen voor in de tuin en in de landbouw. Vooral elzen, lindes en distels, maar ook zonnebloemen staan op het menu van deze wantsensoort.
Voortplanting en levenswijze
Net als andere wantsensoorten planten groene stinkwantsen zich in het voorjaar voort; vooral in de maanden mei en juni zijn ze zeer actief met paren. Een enkel vrouwtje kan tot 100 eitjes leggen - deze plaatst ze ergens op een waardplant, die de uitgekomen nimfen vervolgens als voedselbron gebruiken.
Stinkend probleem in de winter
Vooral in de herfst, wanneer het koeler wordt, zoeken de groene stinkwantsen een veilige, droge en warme schuilplaats om te overwinteren. Ze komen daarom steeds vaker voor in woningen en huizen. Omdat ze mensen niet steken en geen dieren aanvallen, zijn ze volkomen ongevaarlijk.
Problematisch bij deze wants is echter dat ze een stinkende afscheiding verspreiden zodra ze zich bedreigd voelen. Deze geur trekt snel in textiel zoals tapijten, gordijnen en gestoffeerde meubels.
Grauwe tuinwants - onopvallende bewoner van de tuin
De grauwe tuinwants (Rhaphigaster nebulosa) is een tot 16 millimeter grote wants die een zeer onopvallende kleur heeft. Hij is gemakkelijk te verwarren met de bruingemarmerde schildwants - deze heeft echter een vierkante lichaamsvorm, terwijl de grauwe tuinwants een driehoekig lichaam heeft.
Voortplanting en levenswijze
Na de bevruchting legt het vrouwtje tot 40 eitjes op takken en tuinplanten. Net als bij andere wantsen komen de nimfen na enkele dagen uit en beginnen ze aan de planten te zuigen om zich verder te ontwikkelen.
Net als de groene stinkwants scheidt de grauwe tuinwants bij gevaar een stinkende vloeistof af, waarmee ze hun soortgenoten voor vijanden waarschuwen.
Wantsen bestrijden - zinvol of onnodig?
Wantsen bestrijden is in de meeste gevallen niet nodig. Afgezien van de bruingemarmerde schildwants, waarvan een plaag tot schade aan de oogst kan leiden, veroorzaken wantsen geen ecologische problemen. Mocht er echter sprake zijn van een overmatige plaag, dan kunt u gebruikmaken van chemievrije bestrijdingsmiddelen die de wantsen vanwege de ingrediënten verdrijven.
Bronnen en nuttige links
- https://www.deutschlands-natur.de/tierarten/wanzen/piezodorus-lituratus/
- https://www.ages.at/themen/schaderreger/marmorierte-baumwanze/
- https://www.nabu.de/tiere-und-pflanzen/insekten-und-spinnen/wanzen/27684.html
- https://www.schaedlingsprofi-franken.de/schaedlingsbekaempfung/laestlinge/lindenwanze-bekaempfen
- https://www.ass-schaedlingsbekaempfung.de/blog/marmorierte-baumwanzen-gefaehrlich.html
- https://www.lfl.bayern.de/ips/kleingarten/191738/index.php
- https://www.floristik24.de/pflanzenschutzlexikon/wanzen/wanzen/rotbeinige-baumwanze/
- http://www.tierportraet.ch/htm07/gartenwanze.php
Reacties (0)
Schrijf een reactie
Reacties worden gecontroleerd voor publicatie.