Kevers in huis – herkennen, identificeren en bestrijden

Kevers in huis – slechts materiaalschadelijke insecten of ook overdragers van gevaarlijke ziekten?

Kevers kruipen over bijna de hele wereld. Naar schatting 350.000 verschillende soorten bestaan er wereldwijd. Onderzoekers weten het echter niet zeker: want elk jaar worden er talloze nieuwe exemplaren ontdekt. Sommige zijn zo klein dat ze met het blote oog nauwelijks te herkennen zijn. Andere kunnen daarentegen wel zeventien centimeter groot worden.

Kevers zijn uiterst belangrijk voor ons ecosysteem. Ze fungeren als natuurlijke afvalverwerking en verorberen aas. Bovendien zijn ze een onmisbare voedselbron voor diverse vogelsoorten en voor uiteenlopende kleine zoogdieren. Ook als bestuivers bewijzen ze de natuur een goede dienst. Zonder hen zou ons ecosysteem heel snel uit balans raken.

Er zijn echter ook keversoorten die de voorkeur geven aan de woningen van mensen. Daar staan ze bekend als ongewenste huisgenoten en richten ze schade aan aan levensmiddelen, textiel, hout, leer en diverse andere materialen. Om de ongewenste insecten effectief te bestrijden, is het belangrijk om het plaagdier correct te herkennen. Alleen dan kunnen doeltreffende maatregelen worden genomen en een massale plaag worden voorkomen.

Nahaufnahme eines Rüsselkäfers

Algemene informatie over kevers

Kevers (Coleoptera) vormen met ongeveer 350.000 verschillende soorten de grootste diergroep ter wereld en bewonen bijna alle leefgebieden van onze planeet. Ze zijn onderverdeeld in 179 families en behoren tot de klasse van de insecten (Insecta). Vele van hen houden zich hun hele leven verborgen. Om deze reden zijn er bij de mens slechts enkele soorten bekend. Want laten we eerlijk zijn: sommige kevers vallen ons alleen op vanwege hun opvallende kleuren. Andere kunnen we benoemen omdat ze bijzonder nuttig zijn en sommige omdat ze ons mensen door hun aanwezigheid vooral veel overlast bezorgen. In Centraal-Europa zijn circa 20.000 soorten bekend.

Uiterlijk en specifieke kenmerken

Kevers zijn ongelooflijk divers. Ze bestaan in de meest uiteenlopende kleuren en maten. Zo leven er op aarde piepkleine dwergkevers zoals de Baranowskiella ehnstromi, die met zijn amper 0,5 millimeter niet breder is dan een menselijke haar. Maar ook gigantische exemplaren zoals bijvoorbeeld de herculeskever (Dynastes hercules), die wel twintig centimeter groot kan worden, behoren tot de orde van de kevers.
Goed om te weten: het vliegend hert (Lucanus cervus) telt met zijn circa negen centimeter lichaamslengte tot de grootste soort in Centraal-Europa.

Alle kevers bezitten zes poten. Hun lichaam is onderverdeeld in drie delen: dit zijn de kop, het borststuk en het achterlijf. Ze bezitten zoals alle insecten twee verharde voorvleugels, die als een soort beschermschild over de zachtere achtervleugels liggen.

Leefgebied en voortplanting

Kevers zijn uiterst aanpasbaar. Al miljoenen jaren kruipen ze over en onder de grond en hebben inmiddels bijna elk leefgebied veroverd. Een paar soorten kunnen zelfs zwemmen en de meeste vliegen. Ook kale woestijnlandschappen en gebieden waar de thermometer zelfs in de zomermaanden slechts een paar graden Celsius aangeeft, worden door hen bevolkt. Alle keversoorten planten zich voort via eitjes. Hoe groot een legsel is, hangt af van de betreffende soort.

Na korte tijd komen uit de eitjes de larven. Ze doorlopen meerdere ontwikkelingsstadia, waarin ze meermaals vervellen en vervolgens verpoppen. In het popstadium vindt dan de uiteindelijke ontwikkeling van de kever plaats. Zodra het insect de pop verlaat, is het geslachtsrijp en kan het bijdragen aan het behoud van zijn soort.

Welke kevers komen voor in huis?

Wanneer er kleine kruipende kevers in menselijke woningen opduiken, is de eerste vraag van elke bewoner: waar komen deze vervelende parasieten vandaan en hoe kunnen ze snel en effectief worden bestreden? Want veel exemplaren staan bekend als lastige voorraad- en materiaalschadelijke insecten. Om een plaag van de kleine ongewenste beestjes zo snel mogelijk onder controle te krijgen, moet als eerste één ding worden opgehelderd: om welke soort kever gaat het eigenlijk? De volgende kevers komen graag in huis en in de woning:

Elk exemplaar heeft zijn eigen voorkeuren wat betreft voedsel en geeft de voorkeur aan een andere leefomgeving. Effectieve bestrijdingsmaatregelen zijn daarom nogal verschillend. Meer informatie over kevers vindt u in ons bloggedeelte over insecten.

Kevers in huis – welke soorten plaagdieren zijn er?

Om met de juiste maatregelen op een plaag te kunnen reageren, is het belangrijk om te achterhalen om welk soort plaagdier het gaat. De volgende onderverdeling van de twee keversoorten is nuttig bij het kiezen van de optimale bestrijdingsmaatregel:

Voorraadplaagdieren: Dit soort plaagdieren valt bij voorkeur levensmiddelen aan en richt met hun aanwezigheid grote schade aan in de voorraadkast. Exemplaren van deze soort zijn onder andere de broodkever, spekkever en graanklander.
Materiaalplagen: Kevers van dit type vallen materialen aan zoals hout, papier, leer en textiel. Ook gevels kunnen bij een massale plaag worden aangetast. Als een besmetting door de houtworm en dergelijke te laat wordt herkend, kan in de meeste gevallen alleen een vakman de situatie nog meester worden. Juist daarom is snel handelen belangrijk. Naast het reeds genoemde exemplaar behoren pelskever, tapijtkever evenals de parketkever ook tot de materiaalplagen.

Passende producten: Middelen tegen kevers

Naar het productoverzicht

Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.

Gebruik gewasbeschermingsmiddelen voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.

Determinatiehulp: Welke kever is dit? De vindplaats verraadt veel

Veel kevers in huis kunnen al grofweg worden ingedeeld als men let op waar ze opduiken:

In de keuken en in voorraden (meel, muesli, pasta, kruiden): meestal voorraadplagen zoals de broodkever, rijstmeelkever, graanplatkever of graanklander. Typisch zijn kleine bruine kevers van 2 tot 4 mm, vraatgaten in verpakkingen en spinsels.
Bij het raam in het voorjaar: kleine, ronde, gevlekte kevers van 2 tot 4 mm zijn vaak tapijt- of gewone spekkever. De volwassen dieren vliegen naar het licht en naar bloemen, hun larven eten in huis wol, veren en textiel.
In de kledingkast, onder tapijten, in bekleding: behaarde, bruinachtige larven, vaak met haarbosjes aan het achterlijf, behoren tot pels- of tapijtkevers. Ze veroorzaken gaten in textiel van wol en zijde.
Op hout: kleine ronde uitvliegopeningen en fijn boormeel wijzen op de gewone houtwormkever (houtworm), in parket en loofhout ook op de parketkever.
In de vochtige kelder of badkamer: piepkleine, donkere kevers zijn vaak schimmelkevers, die van schimmels leven en wijzen op een vochtprobleem.
In de herfst bij ramen en muren: lieveheersbeestjes zoeken een winterverblijf en zijn onschadelijke gasten die men naar buiten kan brengen.

Wie onzeker is, kan een dier in een afgesloten potje bewaren, fotograferen en laten herkennen. De exacte soort is belangrijk, omdat preventie en bestrijding sterk verschillen.

Kevers in huis herkennen – zo zien ze eruit en dit eten ze het liefst!

Niets is viezer dan rondkruipende insecten, die zich tegoed doen aan levensmiddelen en met hun vraatwerktuigen voor schade aan textiel, inrichtingsvoorwerpen en andere materialen zorgen. Aan de hand van de volgende informatie kunnen de exemplaren die het vaakst menselijke binnenruimtes opzoeken, worden ontmaskerd:

De broodkever (Stegobium paniceum)

De bruine kever is een voorraadplaag en is tussen de twee en drie millimeter groot. Zijn lichaam is klein en rondachtig en volledig behaard. Het volwassen insect en zijn larven vallen bij voorkeur droge levensmiddelen zoals bijvoorbeeld pasta, knäckebröd, gedroogd fruit, meel, rijst, koffie en diervoeding aan. Maar ook organische materialen van plantaardige en dierlijke oorsprong zoals leer, papier en boeken staan op hun menu. Niet voor niets wordt de broodkever ook wel boekenwurm genoemd.

De gewone spekkever (Attagenus smirnovi)

Dit plaagdier heeft een donkerbruine tot zwarte kleur en wordt tussen de twee en vier millimeter groot. Zijn hele lichaam is bedekt met een harige beharing . Echter, het zijn niet de volwassen kevers die voor voldoende schade zorgen, maar zijn vijftien millimeter lange goudgele, eveneens behaarde larven. Krijgen de kleine insecten de kans om zich ongemerkt voort te planten, dan vreten ze zich koste wat het kost door alle soorten textiel heen. Ook veren, tapijten, bont en opgezette dieren zijn niet veilig voor de vraatzuchtige gewone spekkevers.

De gewone houtwormkever (Anobium punctatum)

De gewone kloppende houtkever wordt ongeveer drie tot vijf millimeter groot. Zijn lichaam is ovaal gevormd en donkerbruin van kleur. Ook bij deze keversoort zijn het weer de larven die voor de schade zorgen. Ze bezitten twee uitgesproken kaken, waarmee ze zich door hout en zelfs gevels kunnen vreten .

De graanklander (Sitophilus granarius)

De graanklander staat bekend als graanplaag nummer één in heel Europa. Ook voor menselijke woningen deinst hij niet terug. Dit exemplaar identificeren is vanwege zijn langgerekte snuit niet moeilijk. Een ander kenmerkend aspect zijn de in de lengte lopende strepen op zijn achterlijf die aan een patroon doen denken.
Graankorrels eten graanklanders het liefst. Ook zijn twee millimeter kleine larven voeden zich daarmee. Echter, ze knagen niet zoals de volwassen kever aan de buitenkant van de graankorrel, maar vreten deze van binnenuit op.

De gewone tapijtkever (Anthrenus verbasci)

Deze bruine keversoort is verwant aan de spekkever en de tapijtkever. Ze bezitten een rondachtig lichaam en zijn circa drie millimeter groot. Opvallend zijn de verspreide lichtbruine en witte verkleuringen op zijn met lichte dwarsbanden bedekte rugschild.
Zijn larven zijn ongeveer vijf millimeter lang en volledig behaard. Volwassen gewone tapijkevers voeden zich met nectar en stuifmeel en de kleine larven storten zich op dierlijke haren en veren.

De parketkever (Lyctus linearis)

Het lichaam van de parketkever is slank en staafvormig. Zijn kop is duidelijk zichtbaar en niet zoals bij veel andere keversoorten verborgen onder een halsschild. Een ander herkenningsteken zijn de knotsvormige uiteinden van zijn antennes.
De kleine larven van de parketkever worden tot zes millimeter lang, zijn crèmewit van kleur en licht gekromd. Zoals de naam al zegt, vreten parketkevers het liefst hout. Voor naaldhout en behandeld materiaal maken de kleine insecten echter een grote boog.

De tapijtkever (Anthrenus scrophulariae)

Tapijkevers zijn opvallend in hun uiterlijk. Door hun wit-rode vlekken op een zwarte ondergrond zijn ze gemakkelijk te identificeren. De insecten worden vier tot vijf millimeter groot en hebben een rond-ovale lichaamsvorm.

Volwassen kevers voeden zich in de vrije natuur met bloemstuifmeel en nectar. Grote schade wordt aangericht door de piepkleine tapijtkever-larven. Bij een plaag vernietigen ze tapijten, textiel van wol en vellen.

De gegroefde lapsnuitkever (Otiorhynchus)

De zwarte kevers worden tot een centimeter groot. Ze komen vaak via besmette potgrond het huis binnen. Zodra ze eenmaal binnen zijn, storten de larven van de snuitkever zich op alle kamerplanten. Een typisch vraatbeeld van de insecten zijn bochtige vraatschade aan de bladeren van de aangetaste planten. De lappen snuitkever kan niet vliegen.

De spekkever (Dermestidae)

In de vrije natuur zijn spekkever nuttige beestjes: ze voeden zich namelijk met aas. Komen ze echter in de binnenruimtes van mensen terecht, dan ziet de zaak er heel anders uit. Daar staan graanproducten, melkpoeder, dierlijke vlees- en worstproducten evenals wollen textiel en materialen van bont op hun menu.
De kleine zwarte insecten worden ongeveer een centimeter groot. De kevers zijn bijzonder goed te herkennen aan een beige kleur aan de voorzijde van hun vleugels, die versierd zijn met roodbruine vlekken . Hun larven hebben een bruine kleur en vallen op door hun dichte, borstelige plukjes haar.

Kevers in huis – alleen materiaal- en voorraadplagen of ook gevaarlijk voor de mens?

Kevers in binnenruimtes zijn niet alleen onaangenaam en uiterst vies: ze richten door hun aanwezigheid ook grote schade aan. Gezondheidsrisico's voor mens en huisdier bestaan er bij de meeste exemplaren echter niet.
Ook huidcontact met materiaalplagen zoals bijvoorbeeld de pels- of tapijtkever is voor een gezond mens met geen enkel gezondheidsrisico verbonden. Alleen mensen met een allergie moeten voorzichtig zijn: komen zij in contact met de kevers of hun larven, dan zijn huidirritaties en huiduitslag geen zeldzaamheid.

Kevers – plagen in huis en woning voorkomen!

Om te voorkomen dat er überhaupt een plaag door een van de genoemde plagen ontstaat, zouden de volgende maatregelen aan de orde van de dag moeten zijn.

Regelmatig luchten zorgt voor een binnenklimaat waar kevers niet van houden.

Kieren en gaten in de gevel en bij ramen en deuren dichten.

Fijnmazige horren beletten de insecten de toegang tot de binnenruimtes.

Etherische oliën en geurzakjes schrikken kriebelbeestjes af. Aroma's van lavendel, citroen, jeneverbes, laurier en cederhout vinden de insecten helemaal niet fijn.

Regelmatig schoonmaken minimaliseert een plaag. Ook achter meubels en onder het bed moet grondig worden schoongemaakt. Want stof en dierenharen zijn perfect als broedmateriaal voor de kevers.
Levensmiddelen moeten correct worden opgeslagen. Hardplastic bakjes of glazen potten die goed afgesloten kunnen worden, zijn hier de juiste keuze. Want door zachte materialen kunnen sommige keversoorten zich probleemloos heen knagen.
Een te grote voorraad levensmiddelen moet worden vermeden.
Alle slaapplaatsen en kooien van huisdieren regelmatig reinigen.
Nooit ongewassen wasgoed in de kast leggen: ongewenste insecten worden namelijk aangetrokken door de zweetgeur.

Kevers bestrijden – huismiddeltjes die werken!

Zijn de kleine kriebelbeestjes in huis ontdekt, dan moet er snel gehandeld worden. Deze methoden hebben zich bij de bestrijding van kevers al bewezen:

Grondig schoonmaken is een must

Kevers en hun larven houden van donkere, beschutte plekken. Daarom kruipen ze graag in kieren en gaten. Juist daarom is het zinvol om deze grondig uit te zuigen en vervolgens vakkundig af te dichten.
Belangrijk: de stofzuigerzak moet daarna bij het huisvuil worden weggegooid .

Materiaalplagen effectief bestrijden met behulp van hitte

Een bijzonder effectieve methode is de behandeling met hitte. Kevers, larven en de eitjes van de insecten overleven hoge temperaturen namelijk niet. Hiervoor de besmette textiel of andere voorwerpen één uur lang in de oven op zestig graden plaatsen.
Houten vloeren of zolders waarin de parketkever of de houtworm zijn gang gaat, worden met behulp van een thermische behandeling van de insecten ontdaan. Maatregelen zoals deze moeten echter door een vakman worden uitgevoerd.
Ook een wasbeurt in de wasmachine op zestig graden doodt de insecten. De machine moet daarna grondig worden gereinigd.

Kou: besmette voorwerpen invriezen

Materiaalplagen zoals de pelskever kunnen met kou worden bestreden. Hiervoor besmette textiel of andere kleinere voorwerpen in een plastic zak doen, goed afsluiten en bij minimaal -18 °C gedurende ten minste drie dagen in de vriezer leggen.

Besmette levensmiddelen moeten worden weggegooid

Wanneer er kruipende beestjes in de keuken zijn ontdekt, moeten alle kasten en voorraadpotten op een besmetting worden gecontroleerd worden. Valt de inventarisatie positief uit, dan moeten alle besmette levensmiddelen worden weggegooid.

Kevers in huis bestrijden – overige methoden op een rij

Naast hygiëne, hitte en kou komen afhankelijk van de keversoort andere maatregelen in aanmerking. Welke zinvol is, hangt ervan af welke kever precies in de woning leeft.

Feromoonvallen

Feromoonvallen dienen niet als bestrijdingsmaatregel. Natuurlijk worden de mannelijke insecten met behulp van een seksueel lokmiddel aangetrokken en sterven ze vervolgens in de vallen. Echter, de vrouwelijke kevers en hun broedsel blijven gespaard. Daarom zijn vallen zoals deze bijzonder zinvol om de omvang en de soort van een besmetting vast te stellen.

Neemolie

De olie van de tropische neemboom zou als een sterilisatie moeten werken: komen plaaginsecten hiermee in contact, dan zouden ze zich slechter ontwikkelen en voortplanten. Een betrouwbare werking tegen kevers in de woning is echter niet bewezen.

Diatomeeënaarde

Het poeder uit de scherpe schalen van kiezelwieren telt eveneens tot de bewezen bestrijdingsmaatregelen. Lopen de insecten eroverheen, dan raken ze gewond en drogen ze uit.

Sluipwespen

Sluipwespen zijn piepkleine nuttige insecten die hun eitjes in de eitjes of larven van bepaalde plaaginsecten leggen. Tegen sommige voorraadkevers zoals de graanklander zijn er gespecialiseerde soorten. Vinden ze geen gastheren meer, dan sterven ze af. Actief worden sluipwespen bij een temperatuur van twintig graden Celsius. Voor mens en dier zijn de piepkleine helpers ongevaarlijk.

Insectensprays

Bij de aankoop van insectensprays met werkzame stoffen zoals geraniol kunnen insecten worden verdreven. Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.