Lentebode en plaagdier tegelijk - de meikever
Meikevers bestaan al vele honderden jaren. Vanwege hun ontwikkeling is er om de vier jaar sprake van een ware meikeverinvasie. In de middeleeuwen werden de vraatzuchtige kevers in Frankrijk ooit per decreet voor de rechter gedaagd - ze zijn daar echter nooit verschenen en veroordeeld…
Vroeger werd men de vloed aan meikevers de baas door de eiwitrijke insecten als delicatesse met suiker te overtrekken of een meikeversoep te koken. De delicatessen van toen zijn tegenwoordig onvoorstelbaar - de meikeverplaag daarentegen komt nog steeds regelmatig voor.
Wat zijn meikevers?
Meikevers behoren tot de familie van de bladsprietkevers. In Duitsland komen drie verschillende soorten van de kevers voor: de bosmeikever (Melolontha hippocastani), de veldmeikever (Melolontha melolontha) en de Melolontha pectoralis, die erg op de veldmeikever lijkt. De twee eerstgenoemde soorten komen voor in de Rijndalvlakte en in de Rijn-Main-regio, terwijl de laatstgenoemde vooral in het zuidwesten van Duitsland thuishoort.
Hoe zien meikevers eruit?
Iedereen heeft waarschijnlijk wel eens een meikever gezien. De ongeveer 2,5 centimeter grote kevers vliegen vanaf april door de lucht. Ze hebben karakteristieke roodbruin gekleurde vleugels, de rest van de kever is zwart. Ze zijn ook goed herkenbaar aan het zigzagpatroon aan de zijkant van het lichaam. Anders dan zoogdieren gebruiken meikevers hun voelsprieten als neus om voedsel te ruiken. Volwassen meikevers leven slechts ongeveer vier tot zeven weken.
Meikevervrouwtjes leggen eitjes waaruit larven komen die wel zeven centimeter lang kunnen worden. Het lichaam is lang, ongeveer even dik met een bruine kop. Voordat ze verpoppen en er volwassen kevers uitkomen, leven meikeverlarven drie tot vier jaar in de bodem, waar ze aan plantenwortels vreten.
Voortplanting van meikevers
Sommige insectensoorten hebben geen mannelijke partner nodig om zich voort te planten. Meikevers moeten echter paren om zich te vermenigvuldigen. De vrouwtjes verspreiden daarom een geurstof die ze uit bladsappen aanmaken. De mannetjes vangen de geur op met hun voelsprieten en volgen het spoor. Na de bevruchting leggen de vrouwtjes de eitjes in losse, vochtige aarde af. Een enkel vrouwtje kan tussen 10 en 100 eitjes tegelijk leggen. Ze gaan daarbij te werk als kikkers en zoeken de plek op waar ze zelf uit het ei zijn gekropen.
Larvestadium
De larven komen ongeveer een maand na het leggen van de eitjes uit. Ze zijn tot zes centimeter lang, geelachtig gekromd en hebben behaarde borstpoten. Vanaf de metamorfose tot volwassen kever duurt het vier jaar, waarin de larven in de bodem leven, wortels eten en meerdere keren vervellen. In de herfst van het vierde jaar verpoppen ze zich, veranderen ze in jonge kevers en overwinteren ze in de bodem. In het daaropvolgende voorjaar komen de kevers (afhankelijk van de temperatuur) tussen april en mei uit de grond. In de zes weken die volgen, paren de kevers en sterven ze.
Passende producten: Producten rondom meikevers
Waar vind je meikevers in de natuur?
Meikevers zijn altijd in de buurt van voedselbronnen te vinden. Ze houden bovendien van losse, zandige grond, omdat ze daar minder moeite hebben om de gaten voor het leggen van de eitjes te graven. De meeste meikevers komen in deze gebieden voor:
- Bossen (loof- en naaldbossen)
- open heidegebieden in het noorden van Duitsland
- Hoogstamboomgaarden
- Fruitgaarden
- in de buurt van rivieren
Meikever - larve en kever
Meikever - larven richten deze schade aan
De larven van de meikever leven vier jaar in de bodem. Daar vreten ze aan pas uitgelopen wortels van planten en aan de schors van dikkere wortels. Deze wortelschade kan, net als bij de lapsnuitkever de plant blijvend beschadigen. De bomen kunnen door de ontbrekende en beschadigde wortels minder water uit de bodem opnemen en een tekort aan voedingsstoffen is niet zelden het gevolg. Jonge bomen kunnen bij een aantasting zelfs afsterven.
Schadebeeld door volwassen meikevers
De volwassen meikevers laten wortels daarentegen links liggen. Ze zijn juist dol op het bladerdek van esdoorns, beuken, eiken en kastanjebomen evenals fruitbomen, die in het voorjaar uitlopen. Een sterke aantasting verzwakt ook hier de plant. Naast bomen houden meikevers echter ook van jonge planten en grassen en ze deinzen er niet voor terug om sla en komkommers aan te vallen. Zijn er geen bladeren meer, dan vliegen de vraatzuchtige kevers door naar de volgende boom. De sint-janslot (eind juni) is voor de meeste planten echter de redding, omdat ze op dat moment nog een keer kunnen uitlopen en zo geen langdurige schade van meikevers ondervinden.
Bestrijding van meikevers - Let op!
Is de meikeverpopulatie in een jaar erg groot, dan moet men maatregelen treffen om de meikevers onder controle te krijgen. Er moet echter rekening mee worden gehouden dat men meikevers niet zomaar met chemische middelen mag bestrijden!
Na de oorlogsjaren werden er zoveel chemische insecticiden tegen meikevers ingezet dat deze bijna uitstierven. Daarom mogen alleen gediplomeerde ongediertebestrijders met een speciale vergunning chemische stoffen tegen meikevers gebruiken. De (hobby)tuinier moet zich daarentegen beperken tot huismiddeltjes, natuurlijke vijanden en chemievrije middelen.
Meikeverlarven bestrijden - deze maatregelen mag u toepassen
Omdat chemische middelen voor ons afvallen, moet men op een andere manier hulp zoeken tegen meikevers en hun larven. Een goede en eenvoudige oplossing is om natuurlijke vijanden in de tuin uit te nodigen.
Natuurlijke vijanden in de tuin uitnodigen
Kevers staan bij veel zoogdieren op het menu. Dat is niet anders bij meikevers. Hun natuurlijke vijanden decimeren de kevers en larven zienderogen en bieden de meest natuurlijke en beste bescherming tegen een plaag. Deze zoogdieren behoren tot de vijanden van de meikever en zijn larven:
- Egels
- Mollen
- Vogels (o.a. uilen, kraaien)
- Muizen en spitsmuizen
- Vleermuizen
Om vogels naar de tuin te lokken, kunt u vogelhuisjes en nestkasten installeren. Ook een egelhuis, dat het kleine stekelige zoogdier in de winter bescherming kan bieden, is een goede manier om dieren aan te trekken.
Aaltjes (nematoden) tegen meikevers
Een eenvoudige en goede mogelijkheid is bovendien om aaltjes (nematoden) in te zetten. De rondwormen worden met het gietwater in de bodem aangebracht, waar ze de engerlingen van de meikever parasiteren en van binnenuit opeten. Zo wordt de populatie meikevers op natuurlijke wijze gedecimeerd, omdat er minder larven overleven. Let op: aaltjes (nematoden) parasiteren alleen larven, geen eitjes! Daarom moet u ze vanaf begin juni gedurende een periode van zes weken regelmatig aanbrengen. Op een ander moment zijn de kleine wormpjes, die volkomen ongevaarlijk zijn voor planten, nutteloos in de strijd tegen meikevers.
Meikeverjaar - wat betekent dat?
Veel kranten koppen elke vier jaar "meikeverjaar". Maar wat betekent dat eigenlijk?
Omdat de ontwikkelingstijd van de larve tot kever vier jaar duurt, is er elke vier jaar een ware plaag aan meikevers. Het laatste meikeverjaar was 2018 respectievelijk 2019. In het warme Beieren was 2021 daarom een meikeverjaar, terwijl noordelijkere deelstaten in de zomer van 2022 een meikeverjaar verwachten.
In deze jaren treden meikevers in ware zwermen op en vreten ze hele bomen kaal. In mei zie je veel (net uit de grond gekropen) meikevers tijdens hun eerste vlucht richting het bos vliegen.
In de jaren waarin geen sprake is van een zogenaamd meikeverjaar, vliegen er slechts enkele meikevers rond. Er wordt vermoed dat zo natuurlijke vijanden te slim af worden geprobeerd te zijn, omdat deze nooit precies weten hoeveel kevers er in een jaar als mogelijke voedselbron vliegen zullen.
Bronnen en nuttige links
- https://www.nabu.de/tiere-und-pflanzen/insekten-und-spinnen/kaefer/01263.html
- https://www.gartenjournal.net/maikaefer
- https://www.das-tierlexikon.de/maikaefer/
- https://www.umweltbundesamt.de/maikaefer#alternative-bekampfungsmassnahmen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
Reacties worden gecontroleerd voor publicatie.